راهنمای نویسندگان

ضوابط جدید چاپ مقاله در مجلۀ  تاریخ ادبیات (از ۱۴۰۱ به بعد)

دوفصلنامۀ تاریخ ادبیات دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی، نشریّه‌‌ای علمی‌پژوهشی در حوزۀ مطالعات و تحقیقات ادبی زبان فارسی است. این نشریّه مقالاتی در این زمینه‌ها منتشر می‌کند:

تحقیقات در زمینۀ تاریخ ادبیات، سبک‌شناسی، تصحیح متون، ادبیات کهن و سایر موارد مرتبط با زبان و ادبیات فارسی. با توجه به تخصصی بودن مجله، مقالات مرتبط با تاریخ ادبیات و سبک‌شناسی و تصحیح متون در اولویت بررسی قرار می‌گیرند.

شرایط پذیرش مقاله:

1. ویژگی‌های کلّی

  • مقاله باید نتیجۀ تحقیقات نویسنده/ نویسندگان باشد و در آن، نکته‌هایی تازه‌ طرح و شرح شده باشد؛
  • حفظ امانت در نقل اقوال و نظریّات دیگران ضروری است و باید با ارجاع دقیق به منابعِ معتبر همراهباشد؛
  • مقاله نباید در نشریّه‌ای دیگر منتشر یا هم‌زمان به نشریّه‌ای دیگر فرستاده شده باشد؛
  • چاپ مقاله مشروط به تأیید نهاییِ هیئت تحریریّۀ نشریّه است؛
  • گواهی پذیرش مقاله، پس از تأیید سردبیر، به صفحۀ شخصیِ نویسنده در سامانه فرستاده خواهدشد؛
  • مسئولیّت مطالب و محتوای مقاله برعهدۀ نویسنده است؛
  • نشریّه در ویرایش ادبی و فنّی مقاله، برطبق موازین علمی، آزاد است؛
  • حجم مقاله نباید بیش از ۸۵۰۰ واژه باشد؛
  • نام و نام خانوادگی و مرتبۀ علمی و دانشگاه محلّ تدریس یا تحصیل و رشتۀ تحصیلیِ نویسنده/ نویسندگان و همچنین، رایانامۀ دانشگاهیِ نویسندۀ مسئول و شمارۀ تلفن همراهِ او حتماً در سامانۀ نشریّه قید شود؛
  • مشخّصات همۀ نویسندگان باید در برگۀ موجود در سامانه درج و همچنین صورت کامل‌ترِ آن، به این شرح، در فایلی جداگانه در سامانه بارگذاری شود:

ـ سِمَت نویسنده یا نویسندگانی که عضو هیئت علمی هستند (اعمّ از استادیار، دانشیار یا استاد)، و نیز گروه درسی و دانشگاه محلّ تدریسِ  آنان باید مشخّص شود؛ وگرنه از عنوان «دانشجو» یا «دانش‌آموخته» با ذکرِ رشته و دانشگاه محلّ تحصیل استفاده شود؛

  • ارسال مقاله صرفاً ازطریق سامانۀتاریخ ادبیات به ‌نشانیِ https://hlit.sbu.ac.ir امکان‌‌پذیر است؛

یادآوری: ترتیب ذکر نام نویسندگان و درج عنوان «نویسندۀ مسئول» در گواهیِ پذیرش براساسِ اطّلاعاتی است که نویسندۀ مسئول در سامانه در زمان ارسال مقاله وارد کرده است. بنابراین، ضروری است ترتیب نام نویسندگان و انتخاب «نویسندۀ مسئول»، قبل از ارسال مقاله، به اجماعِ نظر نویسندگان مقاله رسیده باشد. به‌هیچ‌وجه، تغییر سِمَت و ترتیب ذکر نام نویسندگان بعد از صدور گواهیِ پذیرش امکان‌پذیر نیست.

2. اجزای مقاله

  • عنوان مقاله باید گویا و بیانگر محتوای آن باشد؛
  • مشخصات نویسنده / نویسندگان
  • چکیدۀ فارسی: شامل ۲۰۰-۲۵۰ کلمه در آغاز مقاله (با اندازۀ قلم ۱۱) و چکیدۀ انگلیسی پس از چکیدۀ فارسی (با همان تعداد کلمه و با اندازۀ قلم ۱۰) دربردارندۀ نگاهی کلّی به مسئله، هدف، روش تحقیق و یافته‌‌ها باشد؛
  • کلیدواژه‌ها: در انتهای دو چکیدۀ فارسی و انگلیسی (شامل ۵ تا ۷ واژۀ تخصّصیِ مرتبط با موضوع مقاله و مذکور در چکیده) می‌آید؛
  • قسمت‌های آغازین: مقاله باید شامل بخش‌هایی نظیر «مقدمه»، «بیان مسئله»، «پیشینۀ پژوهش»، «مبانی نظری» و دیگر اطّلاعات مرتبط باشد؛
  • بدنۀ اصلیِ مقاله: باید داده‌ها، بحث و استدلال و تحلیل و تقسیم‌بندی‌های محتوایی را دربر داشته باشد؛
  • نتیجه:‌‌ باید دربردارندۀ یافته‌های منطقی و مفیدِ برآمده از پژوهش‌های مقاله باشد؛
  • پی‌‌نوشت: شامل توضیحات فرعی ضروری و همچنین معادل‌های غیرفارسی اصطلاحات  و صورت لاتین اسامی خاص است؛
  • منابع: در پایانِ مقاله باید بر مبنای شیوه‌نامۀ فهرست منابع نشریّه تنظیم شود.

ویژگی‌های ویرایشی و نگارشی

به‌منظورِ تسریع در آماده‌سازی و ویرایش مقالات، توجّه به نکات ذیل اکیداً توصیه می‌شود:

  • رعایت زبان فارسیِ معیار و نثر علمی و به‌‌دوراز عبارت‌پردازی‌های متکلّفانه و ادیبانه؛

‌● رعایت رسم‌الخطّ مصوّب فرهنگستان زبان و ادب فارسی براساسِ دستور خطّ فارسی و مطابقت املاییِ واژه‌ها با فرهنگ املاییِ خطّ فارسی، تألیف علی‌اشرف صادقی و زهرا زندی‌ مقدّم (برای مثال در کلمات مختوم به «ه» غیرملفوظ در حالت اضافی حتماً از صورت «ۀ» استفاده شود)؛

  • استفادۀ به‌دوراز از افراط و تفریط از معادل‌های مصوّب فرهنگستان برای واژه‌های بیگانه براساسِ آنچه در وبگاه فرهنگستان آمده‌ است؛
  • ویراسته و پیراسته ‌بودن مقاله به‌لحاظِ ادبی و فنّی و حروف‌‌نگاری؛ ازجمله رعایت فاصله و نیم‌فاصله (با گرفتن هم‌زمان کلیدهای کنترل+شیفت+2) در میان کلمات و گذاشتن تشدیدها و همزه‌ها و حرکت‌گذاریِ لازم و به دور از افراط.

شیوۀ تنظیم متن

  • عنوان اصلی مقاله با قلم ۱۸ سیاه (Bold)  IR Nazanin و عناوین فرعیِ داخل متن با قلم ۱۳ سیاه تنظیم شود (قلم مورد نظر مجله را می‌توانید در گوگل بیابید و دانلود کنید و در پوشۀ فونت‌های کامپیوتر خود قرار دهید)؛
  • متن مقاله با قلم ۱۳ IR Nazanin در محیط واژه‌‌پرداز (Word) تنظیم شود؛
  • عبارات لاتین درون‌متنی با قلم ۱۰ Times New Roman و اسامی و عبارات لاتین در پی‌نوشت با همان قلم و با اندازۀ قلم ۸ تنظیم شوند؛
  • فاصلۀ میان سطرهای متن مقاله ۱ سانتی‌متر درنظرگرفته شود؛
  • ابتدای هربند (پاراگراف) با سه‌دهم‌سانتی‌متر تورفتگی شروع شود. البتّه سطر نخستِ زیرِ هرعنوان نباید تورفتگی داشته باشد؛
  • حاشیۀ متن مقاله از بالای صفحه باید چهارونیم و از پایین سه‌ونیم سانتی‌متر و از راست و چپ، هریک، چهارونیم سانتی‌متر باشد؛
  • اندازۀ قلم چکیده، کلیدواژه‌‌ها، منابع پایانی، شعرها (شامل ابیات و تک‌مصراع‌ها)، و نیز محتویات جداول و نمودارها و توضیحات مربوط به آ‌ن‌ها و همچنین توضیحات تصاویر قلم ۱۱ IR Nazanin در نظر گرفته شود؛
  • نقل‌‌قول‌های مستقیم طولانیِ مستقلّ از متن (بیش از دو سطر) در بندی جداگانه و باتورفتگیِ یک‌سانتی‌متر از دو طرف و با قلم ۱۱ IR Nazanin تنظیم شود (این‌گونه نقل‌ قول‌ها در گیومه قرار نمی‌گیرند)؛
  • بخش‌های مختلف مقاله از مقدمه تا نتیجه شماره‌گذاری شود؛

- زیربخش‌های هر مقاله نباید از سه ‌لایه تجاوز کند (مثال: ۳-۱-۴ که بیانگر زیربخشی از بخش سوم مقاله است)، یعنی شمارۀ عنوان، حدّاکثر نشان‌دهندۀ سه بخش باشد نه بیشتر. برای مثال، زیربخشِ ۳-۱-۴-۲، که به چهار بخش اشاره دارد، پذیرفته نیست.

  • چنانچه در نگارش مقاله از منابع مالیِ سازمان‌ها یا نهادهای خاصّی استفاده شده است، در پی‌نوشت باید به این مطلب اشاره شود.
  • همۀ جداول، نمودارها و تصاویر باید شمارۀ پیاپی داشته باشند؛
  • اشعار باید درون جدول تنظیم شود (بدین‌ترتیب که با استفاده از ابزار table در محیط word، جدولی با سه ستون ایجاد می‌‌کنید و مصراع اوّل را درون ستون اوّل و مصراع دوم را درون ستون سوم قرارمی‌‌دهید. ستون وسط نیز برای فاصلۀ بین دو مصراع در نظر گرفته می‌‌شود. سپس نشانگر را در انتهای هر مصراع قرارمی‌‌دهید و هم‌‌زمان کلیدهای shift و enter را می‌زنید تا مصراع کشیده شود؛ بدین‌صورت انتهای همۀ مصراع‌ها در یک راستا قرارمی‌گیرند. ارجاع ابیات را نیز در زیر آخرین مصراع قرار می‌دهید و نه در روبه‌روی آن)؛
  • برای عناوین کتاب‌ها و دانشنامه‌ها و نشریّات، که در متن و ارجاعات درون‌متنی و منابع آمده است، ازحروف کج/ مایل استفاده می‌شود، امّا عناوین مقاله‌ها داخل گیومه («») قرار می‌گیرد.

شیوۀ ارجاع به منابع

1. ارجاع درون‌متنی

  • ارجاعات درون‌متنی بین دو کمان و بدین‌صورت تنظیم شود: (نام خانوادگیِ نویسنده، ویرگول، سال انتشار اثر، ویرگول، شمارۀ جلد [چنانچه اثر جلدهای متعدّد داشته باشد بدون ذکر حرف ج]، دونقطه ، شمارۀ صفحه بدون ذکر حرف ص)، مثال: (زرین‌کوب، ۱۳۹۸، ۲: ۴۵تا۴۷) یا (زرّین‌کوب، ۱۳۶۴: ۴۴).
  • در ارجاعات درون‌متنی، چنانچه دقیقاً به همان منبع پیشین،یعنی همان نویسنده امّا به صفحه‌ای دیگر، ارجاع داده شود؛ یعنی بین دو ارجاع، منبع جدیدی ذکر نشده باشد، به‌جای تکرار نام آن منبع، از کلمۀ «همان» استفاده می‌شود: (همان: ۴۹)؛ و اگر ارجاع به همان منبع و همان صفحه باشد، درج «همان» کفایت می‌کند: (همان).

  • اگر از مؤلّفی دو یا چند اثر در یک سال منتشر شده باشد، با قید الف، ب و... در کنار سال از یکدیگر تفکیک می‌شوند: (زرین‌کوب، ۱۳۶۸الف: ۴۵) و (زرین‌کوب، ۱۳۶۸ب: ۳۲).

 

2. فهرست منابع

  • در فهرست منابع، فهرست مقالات و دیگر آثار از فهرست کتاب‌ها تفکیک نمی‌شود؛
  • اطّلاعات کتاب‌شناختی منابع فارسی و عربی (کتاب/ اثر تألیفی، اثر ترجمه‌شده، مقاله، پایان‌نامه، نسخ خطّی و اسناد، دانشنامه‌ها و مجموعه‌مقالات، و وبگاه‌های اینترنتی) و لاتین (با تفکیک منابع لاتین) به‌ترتیبِ حروف الفبا درپایان مقاله و بهاین ‌صورت تنظیم می‌شود:

کتاب: نام خانوادگیِ نویسنده، نام نویسنده (سال) نام کتاب به‌صورتِ ایتالیک و کج، جلد با قید حرف ج، محل نشر: نام ناشر. مثال:

زرّین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۷۲) پلّه‌پلّه تا ملاقات خدا (درب‍ارۀ زن‍دگ‍ی‌، ان‍دی‍ش‍ه‌ و س‍ل‍وک‌ م‍ولان‍ا ج‍لال‌ال‍دّی‍ن‌‌ روم‍ی‌)، تهران: علمی.

دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۶۱) امثال و حکم، ج ۳، تهران: امیرکبیر.

- نیازی به ذکر نوبت چاپ نیست؛

- در ذکر نام مؤلّفان قدیمی، نام مشهور آنان و آنچه روی جلد کتاب یا صفحۀ عنوان آمده، معیار است؛

- اگر نویسنده نامعلوم باشد، عنوان کتاب در آغاز قرار می‌گیرد و ایتالیک می‌شود؛

- اگر مؤلّفی دو یا چند اثر داشته باشد، در تنظیم فهرست آثارِ او، ضمن رعایت ترتیب الفباییِ نام کتاب‌ها، با درج الف، ب و... در کنار سال، از یکدیگر تفکیک می‌شوند:

امین‌پور، قیصر (۱۳۷۲الف)، آینه‌های ناگهان، تهران: افق.

امین‌پور، قیصر (۱۳۷۲ب)، دستورزبان عشق، تهران: مروارید.

- از سیاه‌ (بولد) کردن یا قراردادنِ نام عنوان کتاب‌ها در گیومه پرهیز شود؛ اما عنوان مقالات و پایان‌نامه‌های ارشد و رساله‌های دکتری درون گیومه قرار می‌گیرد؛

- در  هنگام ذکر نام ناشر، کلمۀ «ناشر» یا «انتشارات» ذکر نمی‌شود؛ مگر در باب ناشرانی که کلمات مزبور جزو نام آن‌هاست، مانند «نشر مرکز» یا «نشر نی»؛

- در صورت نامعلوم‌بودن ناشر و محلّ و تاریخ نشر، به‌ترتیب از «بی‌نا»، «بی‌جا» و «بی‌تا» استفاده می‌شود.

اثر ترجمه شده: نام خانوادگیِ نویسنده، نام کوچک نویسنده (سال) نام کتاب به‌صورتِ مایل، ذکر عبارت «ترجمۀ»، نام و نام خانوادگی مترجم، محلّ انتشار: نام ناشر. مثال:

برلین، آیزایا (۱۳۸۷) ریشه‌های رومانتیسم، ترجمۀ عبداللّه کوثری، تهران: ماهی.

مقاله: نام خانوادگیِ نویسنده، نام کوچک نویسنده (سال) نام مقاله درون گیومه، نام نشریّه به‌صورتِ مایل، دورۀ نشریّه، شمارۀ پیاپی (با نشانۀ اختصاریِ «ش»)، شمارۀ صفحۀ آغاز تا پایان مقاله (با نشانۀ اختصاریِ «ص»)، مثال:

فتوحی، محمود (۱۳۹۲) «تعامل مولانا جلال‌الدّین بلخی با نهادهای سیاسی قدرت در قونیّه»، زبان و ادبیّات فارسی، س ۲۱، ش ۷۴، ص ۴۹تا۶۸.

- اگر تعداد نویسندگان مقاله دو نفر باشد، ابتدا نام خانوادگی مؤلّفِ اوّل و سپس ویرگول و نام مؤلّفِ اوّل می‌آید و دربابِ نویسندۀ دوم ابتدا نام و سپس نام خانوادگی مؤلّف ذکر می‌شود؛ مثال: کریمی، احمد و علی محمّدی ...

- اگر تعداد نویسندگان مقاله بیش از دو نفر باشد، در متن مقاله ذکر نام نویسندۀ اوّل کافی است و پس از آن، عبارتِ «و همکاران» می‌آید، اما در فهرست منابع نام نویسندگان (به این ترتیب که نام خانوادگی، نام، .... و نام، نام خانوادگی) ذکر می‌شود؛

پایان‌نامه/ رساله: نام خانوادگیِ دانشجو، نام کوچک دانشجو (سال) عنوان پایان‌نامۀ ارشد و دکتری درون گیومه، نام و نام خانوادگیِ استاد راهنما و ذکر عبارت «به‌راهنماییِ» قبل از آن، مقطع و رشتۀ تحصیلی، نام دانشگاه. مثال:

امین‌پور، قیصر (۱۳۷۶) «سنّت و نوآوری در شعر معاصر»، به‌راهنماییِ محمّدرضا شفیعی کدکنی، رسالۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران.

نسخ خطّی و اسناد: نام مشهور مؤلّف (سال کتابت نسخه) عنوان کتاب یا رسالۀ خطّی یا نسخۀ عکسی (با حروف مایل)، ذکر عبارت «نسخۀ خطی»، محلّ نگهداری، شمارۀ نسخه. مثال:

صبا، فتحعلی خان (بی‌تا) خداوندنامه، نسخۀ خطی، کتابخانۀ مجلس، ۳۶۷.

- در ارجاع به اسناد تاریخی، این موارد ذکر می‌شود: عنوان سند، نام بایگانی، شمارۀ طبقه‌بندی و دسترسی؛

- در ارجاع به میکروفیلم‌‌ها، افزون بر مشخّصات کتاب، ذکر محلّ نگهداری و شمارۀ میکروفیلم نیز لازم است؛

- چنانچه نام نویسندۀ نسخۀ خطّی نامشخّص باشد، عنوان سند در آغاز قرار می‌گیرد و ایتالیک می‌شود.

دانشنامه‌ها و مجموعه‌مقالات: نام خانوادگیِ مؤلّف، نام کوچک مؤلّف (سال)، عنوان مدخل یا مقاله (درون گیومه)، عنوان دانشنامه یا مجموعه‌مقالات (با حروف کج/ مایل)، نام سرپرست یا گردآورنده یا سرویراستار، محلّ نشر: ناشر، شمارۀ جلد، شمارۀ صفحات آغاز تا پایان مدخل یا مقاله. مثال:

اسدپور، رضا (۱۳۹۳) «عرفان اسلامی و صلح جهانی بر اساس اندیشه­های ابن‌عربی»، فلسفه و صلح جهانی؛ مجموعۀ مقالات منتخب هجدهمین همایش حکیم ملاصدرا ، تهران: موسسه بنیاد حکمت اسلامی صدرا، ص ۳۷۳تا۳۹۶.

وبگاه‌‌های اینترنتی: نام خانوادگیِ مؤلّف، نام کوچک مؤلّف (سال) عنوان مقاله یا نوشته (داخل گیومه)، نام وبگاه (ایتالیک)، نشانی الکترونیکیِ آن. مثال:

 شکراللهی، رضا (۱۴۰۰) «فرهنگ گزیدۀ شاهنامه»، خوابگرد، http://khabgard.com/8677  

منبع لاتین (کتاب): نام خانوادگی نویسنده، حرف اول نام نویسنده (سال انتشار)، عنوان کتاب به‌صورت ایتالیک، محل نشر: ناشر

Arberry, Arthur (1942), British Contributions to Persian Studies, London: Longman’s Green.

منبع لاتین (مقاله): نام خانوادگی نویسنده، حرف اول نام نویسنده (سال انتشار)، عنوان مقاله داخل گیومه انگلیسی، نام نشریّه به‌صورتِ ایتالیک، دورۀ نشریّه، شمارۀ پیاپی، شمارۀ صفحۀ آغاز تا پایان مقاله، مثال:

Simonsen, B., Myers, D., Everett, S., Sugail, G., Spencer, R., & LaBreck, C. (۲۰۱۲) "Explicitly teaching social skills schoolwide: Using a matrix to guide instruction", Journal of Intervention in School and Clinic, 47 (5), 259-266.

پیگیری مقاله

  • چنانچه مقاله مطابق با ویژگی‌های کلّی یادشده تنظیم نشده باشد، قبل از ارزیابی اولیۀ علمی، برای اصلاحات به نویسندۀ مسئول برگردانده می‌شود؛
  • نویسندگان مسئولِ مقالات می‌توانند فرآیند داوریِ مقاله را ازطریق صفحۀ شخصیِ خود درسامانۀ نشریّه و همچنین از طریق شماره‌ تلفن‌های نشریه پیگیری کنند؛

هزینۀ انتشار مقاله

تاریخ ادبیات در صورت پذیرش نهاییِ مقاله، مبلغ ۴.۰۰۰.۰۰۰ ریال هزینۀ انتشار دریافت خواهد کرد. به‌همین‌منظور، لازم است پس از اعلام دفتر نشریّه مبلغ یادشده (در دو قسط) از طریق درگاه آنلاین موجود در سامانه پرداخت شود.