واکاوی و مقایسة ابهام در شعر خاقانی و بیدل

نوع مقاله : مروری

نویسنده

استادیار دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

اگر خط‌ّ سیر ابهام را در شعر فارسی پیگیری کنیم، خاقانی و بیدل از نقطه‌های اوج آن خواهند بود. پیچیدگی و دیریابی معنای شعر این دو شاعر، مجال شکل‌گیری افکار گوناگون را در خصوص شعر آنان فراخ کرده، تا جایی که که گاه دربارة یک بیت، چندین نظر بیان شده است. این مقاله بر آن است با نگاهی به ابهام و تقسیم‌بندی‌های آن، به بررسیِ ابهام در شعر خاقانی و بیدل از دو منظر واژگانی و نحوی بپردازد. در سطح واژگانی، مواردی همچون کاربرد واژگان دیرین و کم‌کاربرد، ترکیب واژگان و کاربرد واژگان و ترکیبات سایر علوم نمود خواهد یافت و در سطح نحوی، مواردی مانند ابهام زبانی، ابهام هنری و ابهام بر اثر نادرستی تصحیح. بایستگی مطالعه دربارۀ خاقانی و بیدل به‌عنوان دو شاعر برجستة زبان فارسی، اهمیّت و ضرورت این تحقیق را نمایان می‌سازد. روش تحقیق به‌صورت اسنادی و با استفاده از امکانات کتابخانه‌ای است. نتیجة پژوهش، همسنجی گونه‌های ابهام در شعر خاقانی و بیدل از طریق به‌دست دادن نمودار است.

کلیدواژه‌ها