بررسی عناصر ساختار غزلهای سیاسی- اجتماعی در اشعار هوشنگ ابتهاج و شفیعی‏کدکنی

نوع مقاله : مروری

نویسندگان

دانشگاه تبریز

چکیده

غزل همواره مورد توجّه شاعران بوده است. در دورۀ مشروطه این قالب برای بیان مطالب سیاسی و اجتماعی به کار گرفته شد و علی‏رغم موفقیّت هایی که بدست آورد، نتوانست اقبال عمومی مردم را در پی داشته باشد. با پیدایش «شعر نو» تحوّلی در ادبیّات معاصر ایران به‏وجود آمد و قالب های شعری را تحت تأثیر قرار داد. هوشنگ ابتهاج و شفیعی‏کدکنی با ترکیب برخی از عناصر «شعر نو» توانستند نوعی غزل -(که با حفظ ساخت سنتی غزل، برخی از ویژگی‏های شعر نو را هم دارا بود)- بسرایند. این غزلها را می‌توان «غزل نو» نام نهاد. عناصری که در ساخت این غزلها بسیار نقش دارند عبارت‏اند از: استفاده از اسلوب بیانی حافظ، نمادین بودن غزل چه از لحاظ کلمه و چه از لحاظ تصویر، استفاده از عناصر طبیعت و استفاده از عناصر ملّی و تاریخی. در این مقاله، این عناصر در غزلهای سیاسی -اجتماعی ا.‏سایه و شفیعی‏کدکنی مورد بررسی قرار گرفته اند.

کلیدواژه‌ها