پژوهشی در واژگان خاصّ فرهنگ مصرّحةالأسماء

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.29252/hlit.2022.226364.1109

چکیده

مصرّحةالأسماء از فرهنگ‌های دوزبانۀ عربی به فارسی در قرن نهم هجری قمری است. این فرهنگ از نظر لغات، معانی و تلفّظ‌های خاص و کمیاب حائز اهمّیّت است. در این پژوهش بیش از صد نمونه از این نوع واژه‌ها، همراه با شواهد اندک‌شمار آن‌ها از متون دیگر، بر اساس داده‌های پیکره‌های زبانیِ قابل دسترس، با توضیحاتی چند، ارائه شده است. این لغات به ترتیب بر اساس شاذ بودن در متون کهن، دارا بودن تلفظ‌های کمیاب، داشتن معانی نادر، کاربرد ویژۀ آن‌ها در فرهنگ حاضر و تبعیت از فرهنگ‌های پیشین دسته‌بندی شده‌اند. یافته‌های این پژوهش در مصرّحةالأسماء نشان‌دهندۀ بسامد و کاربرد لغات خاص، دگرگونی‌های آوایی آن‌ها و تحوّلات زبانی در این قرن است. همچنین ضبط برخی از واژگان این فرهنگ می‌تواند به خوانش و ضبط درست لغات مبهم متون کهن دیگر کمک کند. در این پژوهش، بستر مناسبی برای محقّقان حوزه‌های لغت‌شناسی، معناشناسی، فرهنگ‌نویسی، سبک‌شناسی و واژه‌گزینی و ... فراهم آمده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study on Unusual and Rare Words in Muṣarraḥat ul-ʼasmāʼ Dictionary

نویسندگان [English]

  • Fateme Kouppa 1
  • Hoseyn Yazdani 2
  • Morteza HajiMozdarani 3
  • masume Aminiyan 4
1 Professor‚ Department of Persian Language and Literature‚ Payame Noor University‚ Tehran‚ Iran
2 Associate Professor‚ Department of Persian Language and Literature‚ Payame Noor University‚ Tehran‚ Iran
3 Assistant Professor‚ Department of Persian Language and Literature‚ Payame Noor University‚ Tehran‚ Iran
4 Ph.D. candidate, Persian Language and Literature‚ Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Muṣarraḥat ul-ʼasmāʼ is an Arabic to Persian bi-lingual dictionary compiled in the ninth century AH (۱٥ century AD). This dictionary is significant in terms of unusual and rare words, compound pronunciation, and meanings of the words. The present article introduces more than ۱۰۰ of these words with few explanations and evidence from other texts, based on data collected from accessible linguistic corpora. These words are classified according to being common in ancient texts, having rare pronunciations, bearing rare meanings, their special use in Muṣarraḥat ul-ʼasmāʼ, and their adherence to previous dictionaries. The findings of this study on Muṣarraḥat ul-ʼasmāʼ indicate the frequency and the use of unusual words, their phonetic changes, and linguistic alterations in the ninth century AH. Moreover, recordings of some words of this dictionary can help to read and record the vague words of other ancient texts correctly. In this research, a suitable platform has been provided for researchers in the fields of philology, semantics, lexicography, stylistics, vocabulary seletion, and so on

کلیدواژه‌ها [English]

  • Muṣarraḥat ul-ʼasmāʼ‚ lexicography
  • old dictionaries‚ rare words