معرّفی سه نسخة خطّی غزلیّات بیدل و ویژگی‌ آنها

نوع مقاله : مروری

نویسنده

دانشگاه شهیدبهشتی

چکیده

به‌دست دادن متنی نزدیک به آنچه ساختة ذهن شاعر یا نویسنده بوده و قرابت بیشتری با نوشتة او داشته باشد، از دغدغه‌های همیشگی پژوهشگران است. به همین دلیل آثار بزرگان ادب پارسی، به تصحیح و تنقیح چندباره می‌انجامد. امّا این رویّه دربارة عبدالقادر بیدل انجام نگرفته است. این التفات اندک برای شاعری به عظمت بیدل که نقشی انکارناپذیر در رشد و گسترش زبان و ادبیّات فارسی دارد، دور از انصاف می‌نماید. این پژوهش بر آن است تا با جستاری دربارة کارهای انجا‌م‌گرفته پیرامون کلیّات بیدل، به معرّفی سه نسخة خطّی کتابخانة «مولانا آزاد» (دانشگاه اسلامی علیگر)، نسخة 1131 کتابخانة «رضا ـ رامپور» و نسخة 381 کتابخانة خدابخش «پتنا» بپردازد. شیوة انجام کار در بخش اوّل، مقایسه و نقد کارهای انجام شدة این حوزه بر اساس نمونه‌های ارائه شده و در بخش دوّم، واکاوی ویژگی‌ها، کاستی‌ها و برجستگی‌های هر نسخة دستنویس با ذکر دلایل نسخه‌شناسی و شواهد مثال است. ضرورت تحقیق، نبودن تصحیحی منقَح از کلیّات بیدل است و معرّفی سه نسخة خطّی، به عنوان نسخه‌هایی که قابلیّت استناد در یک تصحیح علمی را دارد، نتیجه‌ای است که این پژوهش به دنبال آن است.

کلیدواژه‌ها