دانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Sanai's satires in the context of political and social relations in Hadiqah al-Haqiqahهزلیات سنایی در بستر مناسبات سیاسی و اجتماعی در حدیقه الحقیقه53010126110.48308/hlit.2021.101261FAقدرت آلهآذرنیادانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران, ایران.اسماعیلآذراستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایرانJournal Article20200509It is part of Sanai's satirical poems in which various social groups are blamed. This part of his poems sometimes goes beyond the circle of politeness and decency and pursues a goal by breaking the norm. This descriptive and analytical study examines the contexts, causes and factors of Sanai's approach to this type of poetry and analyzes the claim that Hazel's literary type is educational and the extent to which it is achieved by providing evidence and documentation of his works. Given that Sanai was a religious poet and bound by moral principles, the use of words, concepts and anecdotes contrary to the principles of literature should be justified. The findings of the study show that the political, social, and moral situation of the Sana'i community has led to jokes in order to expose and point out the individual, social, moral, and immorality of the people in the form of jokes, biases and shortcomings. In some of these jokes, such as the jokes of pious poets, Sufis, and cunning and opportunistic scholars, in order to expose the dark corners of their actions, one can accept that the joke is educational.<br />Keywords: Sanai, Hadiqah al-Haqiqah, joke of education, socio-political situationبخشی از اشعار سنایی هزل و هجو است که در آن، گروه های مختلف اجتماعی سرزنش شده است. این بخش از اشعار وی گاهی از دایره ی ادب و نزاکت خارج می شود و با هنجار شکنی هدفی را دنبال می کند. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی، بستر ها، علل و عوامل رویکرد سنایی به این نوع شعر را بررسی و با ارایه ی شواهد و مستندات از آثار وی، ادعای تعلیمی بودن نوع ادبی هزل و میزان رسیدن به هدف را تحلیل می کند. با توجه به اینکه سنایی شاعری متشرع و مقید به اصول اخلاقی بود، بکارگیری واژگان، مفاهیم و حکایات خلاف مبادی ادب باید توجیحی داشته باشد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که اوضاع سیاسی، اجتماعی، اخلاقی جامعه سنایی را به هزل گویی واداشته است تا در قالب هزل، کج اندیشیها و کاستیها، خطاهای فردی، اجتماعی ، اخلاقی و ابن الوقت بودن مردم را آشکار کند و تذکر دهد. در برخی از این هزل ها همانند هزل شاعران سیم پرست، صوفیان و علمای مکار و فرصت طلب، از جهت آشکار ساختن زوایای تاریک اعمال آنان، می توان تعلیمی بودن هزل پذیرفت. <br />واژگان کلیدی : سنایی، حدیقه الحقیقه، هزل تعلیم ، اوضاع سیاسی اجتماعیhttps://hlit.sbu.ac.ir/article_101261_06cd2d67af492121ea6a1732b09ee339.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120A Comparative Analysis of Constituent Order of Noun Phrase and Clause in Persian and French: A Sample Lesson Proposal for Teaching French-Speaking Persian Learnersتحلیل مقابلهای ترتیب سازههای گروه اسمی و بند در زبان های فارسی و فرانسه با هدف آموزش فارسی به فرانسوی زبانان315410107810.48308/hlit.2021.101078FAفاطمهبهرامیاستادیارگروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0002-0944-9707موسینوشی کوچکسراییاستادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانزکیهمومنیکارشناس‏ ارشد آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‏ زبانان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20210415This research compares the structure of the noun phrase and clause in Persian and French in order to determine the similarities and differences in the constituent order in the aforementioned constructions in the two languages. Utilizing principles of the communicative language teaching approach, it further attempts to design a sample lesson for teaching Persian to French speakers based on the perceived differences. This study comprises two phases. In the first phase, which was comparative and descriptive in nature, the researchers examined the constituent order in the noun phrase and the clause in the two languages. In the second phase, the researchers developed a sample four-skill lesson that tries to teach the cross-linguistic differences in the two syntactic units based on the communicative and task-based language teaching principles. Finally, to determine the efficacy of the sample lesson, a questionnaire was designed based on Jess’s (1987) Developmental Assessment model which was then distributed amongst 32 experienced French teachers of the Persian language. The analysis of the obtained data via descriptive and inferential statistical methods (paired and independent sample t-tests) confirmed the effectiveness of the sample lesson in enhancing all the four language skills.در این پژوهش به بررسی تطبیقی ساختمان گروه اسمی و بند در دو زبان فارسی و فرانسوی پرداخته شدهاست؛ با این هدف که وجوه اشتراک و افتراق بین دو زبان در ترتیب سازهای واحدهای نحوی مذکور استخراج و برپایه افتراقات، طبق رویکرد ارتباطی، درسنامهای در آموزش زبان فارسی به فرانسویزبانان طراحی شود. به این ترتیب، جستار حاضر شامل دو بخش است؛ بخشِ نخست به بررسی ترتیب سازهها در ساختمان گروه اسمی و بند در دو زبان پرداخته که شیوه مقابلهای و توصیفی دارد. در بخش دوم با کنار نهادن تشابهات و با تکیه بر تفاوتهای این واحدها، درسنامهای در قالب رویکرد ارتباطی و روش تکلیف محور برای آموزش واحد گروه اسمی و بند طراحی شد که توأمان مهارتهای زبانی خواندن، شنیدن، نوشتن و صحبتکردن را مد نظر داشت. در نهایت برای تعیین میزان اعتبار این درسنامه، پرسشنامهای بر مبنای مدل «ارزیابی تکوینی» جیس (1987) طراحی شد و در اختیار 32 نفر از مدرسان فرانسوی باسابقه، قرار گرفت. دادههای به دست آمده با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تی گروههای وابسته و آزمون مستقل تی) تحلیل شد و مؤثر بودن تمرینات درسنامه را از نظر تقویت هر چهار مهارت تایید کرد.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101078_9fb4a5c69070f9786c284d447c845cc0.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Two new independent kinds of «Haft Khan: Haft Lashkar & Haft Darband» in manuscript of major Writing of Musayyab Namehگونهی نویافتهی دو هفتخانِ مستقل «هفتلشکر و هفت دربند» در دستنویس تحریر بزرگ مسیّبنامه557810067310.48308/hlit.2021.100673FAمیلادجعفرپوراستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری0000-0002-7446-7450Journal Article20180705In religious Persian prose epics, trilogy epics of Musayyab Nameh, Mukhtar Nameh & Abu Muslim Nameh have importance that they emphasized on the subject of Imam Hussein’s Revenge & show falling of Umayyad & Marwani dynasties. Epic of Musayyab Nameh according to the historical context of Tawabin movement, turn historical Character of Musayyab into literary & imaginary form, to provide the basis for the emergence of Mukhtar and Abu Muslim and the achievement of other aspirations for the exodus.<br />The subject of this paper is a case study and an explanation of the new theme of two Independent «Haft Khan / Seven Trouble» for Musayyab Ibn Qa’Qae’, the main hero of the prose epic of Musayyab Nameh. The storyteller, Waris Bukhari or Abu Tahir Tarsusi, in narration of Musayyab travel to deliver Muhammad Ibn Hanafiieh’s letter to Yazid, have been organized two «Haft Khan / Seven Trouble» under the title «Haft Lashkar / seven troops» & «Haft Darband / seven threshold» & This article attempted to describe them along with the comparison between characteristics of each one to Rostam’s «Haft Khan / Seven Trouble», emphasizes the correctness of Musayyab’s Difficult Steps assignment to «Haft Khan / Seven Trouble». According to the evidence presented in this study, Musayyab Nameh is a first epic that organized two «Haft Khan / Seven Trouble» in an independent event for the main hero.در میان حماسههای دینی منثور فارسی، سهگانههای حماسی مسیّبنامه، مختارنامه و ابومسلمنامه اعتبار و جایگاه ممتازی دارند که موضوع خونخواهی امام حسین(ع)، براندازی امویان و مروانیان و تحریک انگیزهی اقتدار دولت شیعی در آنها برجستگی و نمود پیدا کرده است. مسیّبنامه حماسهای است که با در نظر گرفتن ژرفساخت نهضت توّابین، شخصیّت تاریخی مسیّب را از منظر ادبی و خیالی برجسته و بازآفرینی کرده است تا زمینهی ظهور مختار و ابومسلم و تحقق دیگر آرمانهای خروج منتقمان فراهم آید. موضوع پژوهش حاضر، مطالعه موردی و تشریح نویافتگی طرح مضمون «دو هفتخان مستقل» برای مسیّب بن قعقاع، پهلوان محوری حماسهی منثور مسیّبنامه است. ابوطاهر طرسوسی یا وارس بخاری در گزارش رسالت مسیّب به یزید، دو هفتخان را تحت عنوان «هفت لشکر» و «هفت دربند» ترتیب داده است و این مقاله کوشیده تا ضمن توصبف آنها و سنجش مشخّصات هر یک با هفتخان رستم، تلقّی خود را در توجیه هفتخان انگاشته شدن آنها ارائه کند. بر اساس شواهد ذکرشده در این پژوهش، مسیّبنامه نخستین حماسهای است که در خصوص تحقّق یک رویداد، آزمون گذر از دو هفتخان بزرگ و کوچک را برای پهلوان محوری روایت طرح کرده است.https://hlit.sbu.ac.ir/article_100673_680c9230ddb8402aefd4288a27e6512d.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Grammaticalization of heštan in Persian literary textsدستوری شدگی "هشتن" در متون ادب فارسی10512410107610.48308/hlit.2021.101076FAاحسانچنگیزیاستادیار گروه زبانشناسی، دانشکدة ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران0000-0003-4670-0646Journal Article20210203In the Persian literary texts, the verb hesht and its present stem hel- have been used with mood's lexical meanings and grammatical function. On the other hand, the past stem of the verb is used in the form helid that is analogical formation. In this article, the root of the verb in the old period of Iranian languages; its main meaning, and other lexical meanings in three periods of Persian language has been examined and the process of semantic evolution and its change to grammatical form for representing modal concept has been described. Hištan is derived from root harz in Avestan Language to meaning “to abandon”, “to leave” and in Middle Persian and Persian literary texts besides "abandoning" mean, is used to mean "putting", "assigning", and "appointing" and also. Moreover, it has become a tool to express the permission modality in Middle Persian. In the Persian literary texts, gozāshtan has also represented the modal concept of permission. Gradually, the use of gozāshtan for denoting this concept has become dominant, and heštan has become eliminated.در متون ادب فارسی، «هشتن» و مادة مضارع آن، «هلـ»، با معانی واژگانی و نیز کارکرد دستوری برای بیان وجه به کار رفته است. از سوی دیگر، مادة ماضی این فعل به صورت «هلید» نیز به کار رفته که ساختی قیاسی است. در این مقاله، ریشة فعل در دورة باستان، هستة معنایی و سایر معانی آن در سه دورة زبان فارسی بررسی و روند تحول معنایی و تبدیل آن به صورت دستوری برای بازنمایی وجه توصیف شده است. ریشة «هشتن» در زبان اوستایی harz به معنی «رها کردن» است و در فارسی میانه و متون ادب فارسی به تدریج، علاوه بر معنی «رهاکردن»، در معانی «گذاشتن»، «واگذارکردن»، «گماردن» و جز آن آمده است. افزون بر این، در فارسی میانه، این صورت زبانی طی روند دستوریشدگی به ابزاری برای بیان مفهوم وجهی اجازه بدل شده و چنین کارکردی در متون ادب فارسی تداوم یافته است. در متون ادب فارسی، «گذاشتن» نیز مفهوم وجهی اجازه را بازنمایی کرده است. به تدریج، کاربرد «گذاشتن» برای دلالت بر این مفهوم غلبه پیدا کرده و «هشتن» منسوخ شده است.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101076_6b5ee2d2c609f170779100c2c092bc2b.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120The Shepherd's Wage and the Muslim's Jizyah:
Analysis of Sa’adi’s Meeting with Abaqa Khanمزد چوپانی و جزیت مسلمانی؛ بررسی و تحلیل دیدار سعدی با اباقاخان7910410115610.48308/hlit.2021.101156FAنجفجوکاراستاد دانشگاه شیرازJournal Article20201027Despite the title "Meeting of Sheikh with Abaqa" appearing in Sa’adi's prose treatises, there is not much enthusiasm for meeting Abaqa in Sheikh’s words. Clearly, the renewal of devotion and expression of friendship to the Juvayni brothers, nonetheless, is the most momentous reason that brought Saadi to Tabriz after visiting Mecca. This article delves into the whys and wherefores of the meeting and uncovers the reasons for Sa'adi's reluctance to visit him. After Sa’adi's speechlessness and the Juvayni brothers' insistence, the meeting finally took place in a cold and dull atmosphere with Sa’adi’s biting words and admonitions indicating the Sheikh's grievances. Sa’adi portrays the Mongol sultan in the mirror of a shepherd, whose levy of taxation imposition is the wage of a shepherd, and if he disrespects his villeins, it shall be like a morsel, suffocating him in the throat as does Jizyah. The author sought historical and literary sources to find reasons, showing Sa’adi's dissatisfaction with Abaqa. These factors lie in the behavior of Abaqa and his executors. They include the imposition of heavy and various taxes, the misbehavior of the Mongol sheriffs with Persian officials and disrespect to Sa'adi's favorite scholars and Sufis, the spread of idolatry and Buddhism in Iran and the prosperity of Christianity under the Ilkhans’ protection in the Islamic realm, and the extensive efforts Holako and his son, Abaqa, to eradicate Islamic governments including the Caliphate and other local governments. In fact, all these were not far from Sa’adi's sharp and punctilious view.به رغم عنوان «ملاقات شیخ با اباقا» که در رسائل نثر سعدی جلوهگری میکند، چندان شوقی برای دیدار اباقا در سخن شیخ دیده نمیشود. امّا پیداست که تجدید ارادت و ابراز دوستی به برادران جوینی، مهمترین عاملی است که سعدی را پس از زیارت مکّه به تبریز کشاندهاست. هدف این نوشتار، جستجو در چند و چون این ملاقات و نشان دادن علل بی رغبتی سعدی نسبت به دیدار خان است.<br />این دیدار که سرانجام پس از تن زدنهای سعدی و پافشاری برادران جوینی در فضایی سرد و بیرمق صورت گرفته با نصایحی تند و سخنانی نیشدار که از گلهمندی شیخ حکایت دارد صورت میگیرد. سعدی سلطان مغول را در آینه چوپانی به تصویر میکشد که خراجستانی او مزد چوپانی است و چنانچه رعیت را پاس ندارد لقمهای است که چون جزیتگیری از مسلمانان بر خورنده گلوگیر است. نگارنده با جستجو در منابع تاریخی و ادبی دلایلی جستهاست که نشاندهندة ناخشنودی سعدی از اباقا و علل ناخرسندی او است. از قضا این عوامل ریشه در رفتار اباقا و کارگزاران وی دارد. این عوامل عبارتاند از:<br />1- تحمیل مالیاتهای سنگین و گونهگون بر رعیت.<br />2- کجرفتاری شحنگان مغول با صاحب منصبان فارس و بی حرمتی به علما و صوفیان مورد علاقة سعدی.<br />3- گسترش بتپرستی و بوداییگری در ایران و رونق مسیحیت در پناه حمایتهای ایلخانان در قلمرو اسلامی.<br />4- تلاش و کوشش گستردة هلاکو و فرزندش اباقا برای ریشهکنی دولتهای اسلامی از جمله خلافت بغداد و دیگر دولتهای محلّی.<br />و این ها از نگاه تیزبین و نکتهسنج سعدی دور نبود.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101156_a0dcddfa34c13a180096462308ca1495.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120The New manuscript from unfamiliar author; The book of Haqiqat al-Bayan fi Sharafat al-Ensanنسخهای نویافته از نویسندهای ناآشنا؛ کتاب حقیقت البیان فی شرافت الانسان12514610117110.48308/hlit.2021.101171FAحسنحیدرزاده سردروداستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور آذربایجان شرقی0000-0001-9977-7968ناصرنیکوبختهیات علمی رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس تهرانJournal Article20200924The book of Sharafat al-Ensan is a mystical-fiction book whose main story is about animals complaining about human abuse to the king of jinns called "King Dadbakhsh". This book was written by Mohammad Ali Ibn Iskandar Shirvani in 1250 AH and dedicated to Mohammad Shah Qajar. The main story is rooted in the treatises of Ikhwan al-Safa, and in addition to the narration of this book, several other narrations have been known and published in Persian language. Our aim in this research is to introduce this manuscript and its author and its stylistic coordinates and distinguish it from other narrations. The research method is descriptive-analytical and its information is extracted from library sources. The research findings show that the main difference of Shirvani narration is to giving mystical color on the story by the dialogues of characters. In this narration, the reason for human's nobility over other animals is considered to be his divine spirit and ability to knowledge of God. Other distinguishing features include the abundance of references to Persian, Arabic, Quranic, and narrative verses and proverbs, as well as the use of artificial and obligatory style in general. A copy of the book contains nineteen miniature drawings that enhance its visual value, and printing the book will reduce the risk of extinction. Two manuscripts of this book have been identified so far: the original, which is in the library of the Academy of Bucharest, Romania, and the other, which is kept in the Malik Library of Tehran.کتاب حقیقتالبیان فی شرافتالانسان، کتابی است داستانی – عرفانی که ماجرای داستان اصلی آن شکایت بردن حیوانات از آزار آدمیان به پادشاه جنیان به نام «ملک دادبخش» است. این کتاب را محمدعلی بن اسکندر شیروانی در سال 1250 هـ ق نوشته و آن را به محمدشاه قاجار تقدیم کرده است. داستان اصلی کتاب، ریشه در رسائل إخوان الصفا دارد و غیر از روایت این کتاب، چندین روایت دیگر نیز از آن به زبان فارسی شناخته شده و نشر یافته است. هدف ما در این پژوهش معرفی این نسخه خطی و نویسنده آن و مختصات سبکی و تمایز آن با سایر روایتها است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و اطلاعات آن از منابع کتابخانهای استخراج شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که عمده تفاوت روایت شیروانی با سایر روایات، وارد کردن رنگ و لعاب عرفانی بر داستان از زبان شخصیتهای داستان است. در این روایت، دلیل اشرفیت انسان بر سایر حیوانات، داشتن روح الهی و توانایی معرفت او تلقی میشود. از دیگر تمایزات آن، استشهاد فراوان به ابیات و امثال و عبارات فارسی و عربی و قرآنی و روایی و در کل استفاده از سبک مصنوع و متکلف است. نسخهای از این کتاب حاوی نوزده نگاره مینیاتور مانند است که ارزش بصری آن را بالا برده و چاپ کتاب باعث خواهد شد خطر از بین رفتن آنها کمتر شود. از این کتاب تا کنون دو نسخه شناخته شده است: نسخه اصلی که در کتابخانه آکادمی بخارست رومانی مظبوط است و نسخهای دیگر که در کتابخانه ملک نگهداری میشود.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101171_c0278ac55539227e1c27329a9dcb3626.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Shams o Toghra,, compatibility in connection and struggle of old and newشمس و طغرا، سازگاری در پیوند و پیکار کهنه و نو14717010075810.48308/hlit.2021.100758FAمحمدراغباستادیار گروزبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه شهید بهشتی0000-0002-5255-1109Journal Article20201023The first Persian historical novel, Shams o Toghra (Kermanshah: 1288-1289 AH / 1327-1328 AH) by Mohammad Baqer Mirza Khosravi (1266-1338 AH), takes place in the time of the Salghurids and provides a space for struggle between old and new ideas, techniques, and forms in six areas of linguistic and intertextual relations, literary genre, narration system, characterization, time and place, and politics and compatibility. The main question is what is the position of Shams o Toghra during the formation of modern Persian literature? Is it a modern or traditional work? Is it opening a new way in the field of Persian fiction? On the one hand, in spite of all the innovation, it is still not possible to create a new form, such as the Siyahat-Name-ye Ibrahim Beyg by Zain al-Abedin Maraghi, because the work lacks problematic hero. But on the other hand, the image of the author's contemporary world is reflected on the events and through it, the existing conflicts in the society are represented; Conflicts that end in one-sided compatibility. In fact, although the historical novel does not create a new form, it is a mirror to the contemporary world. Generally in almost all of the areas listed, the struggles are overpowering, and Shams o Toghra cannot be considered as a modernist work.نخستین رمان تاریخی فارسی، شمس و طغرا (کرمانشاه: 1288-1289ش./1327-1328ق.) اثر محمدباقرمیرزاخسروی (1266-1338ق.)، در زمان سلغریان روی میدهد و فضایی فراهم میآورد تا در شش زمینۀ روابط زبانی و بینامتنی، گونۀ ادبی، نظام روایتگری، شخصیتپردازی، زمان و مکان و سیاست و سازگاری پیکاری میان اندیشهها، شگردها و شکلهای کهنه و نو دربگیرد. مسئلۀ اصلی اینجاست که در جریان شکلگیری ادبیات نوین فارسی، شمس و طغرا چه چایگاهی دارد؟ آیا اثری نوگراست یا همچنان پایبند سنت؟ آیا میتوان نگارش آن را گشودن راهی تازه در فضای داستاننویسی فارسی دانست؟ از یکسو، با وجود همۀ نوگراییها باز هم ساخت شکلی تازه همچون سیاحتنامۀ ابراهیم بیگ زینالعابدین مراغی ممکن نیست زیرا که اثر فاقد قهرمانی مسئلهدار است. اما از سوی دیگر، تصویر دنیای معاصر نویسنده به شکلی دیگر بر رویدادها بازتابانده شده و از خلال آن، تعارضات موجود در جامعه بازنمایی شده است؛ تعارضاتی که با سازگاری یکسویه به فرجام میرسد. در واقع، اگرچه رمان تاریخی شکلی تازه برنمیسازد اما آیینهای است در مقابل دنیای معاصر. در مجموع تقریباً در همۀ زمینههایی برشمرده، پیکارها بر پیوندها میچربند و شمس و طغرا را نمیتوان اثری نوگرا دانست.https://hlit.sbu.ac.ir/article_100758_c3f7c464a6d899fcac5f76acf186807f.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120The necessity for reediting The Nozhatnāmeh ‘Alā’iضرورت تصحیح دوبارۀ نزهت نامۀ علائی17119610107910.48308/hlit.2021.101079FAمعصومهسام خانیانیدانشگاه زنجانجمیلهاخیانیدانشگاه زنجانمحرماسلامیدانشگاه زنجانمهدیمحبتیدانشگاه زنجانJournal Article20201114Nozhatnāmeh ‘Alā’i by Shahmardan ibn Abi al-Khair Razi, az one of the first Persian encyclopedia, belongs to the most important class of prose writings. Farhang Jahanpur edited and published this work in 1362/1983, but due to the importance of the text and due to the problems and the deficiencies in it, it needs to be reedited. The present paper in addition to introducing the Nozhatnāmeh as the first encyclopedia containing original source of information and explaining important aspects of it; we have shown some deficiencies such as not referring to all existing editions, relying on inappropriate editions, lack of accuracy of some editions, ignoring stylistic characteristics of the text resulting in distancing from originality, lack of loyalty in recording, misreading the text and remove an important word or term from the text, etc. Additionally, by introducing ten new manuscripts from the book and representing the importance of these editions in clarifying the ambiguities in the text, then the necessity of presenting a more proper correction of the book is emphasized.نزهتنامۀ علایی نوشتۀ شهمردان بن ابیالخیر رازی، بهعنوان یکی ازنخستین دانشنامههای پارسی، در دستۀ مهمترین نثرهای فارسی جای میگیرد. این اثر را یک بار در سال 1362 فرهنگ جهانپور تصحیح و چاپ کرده است؛ اما با توجه به اهمیت متن و اشکالها و نواقص چاپ مذکور، تصحیح دوبارهای میطلبد. در مقالة حاضر ضمن معرفی نزهتنامه بهعنوان منبعی از اطلاعات بکر و تبیین وجوه اهمیت آن، برخی از اشکالات تصحیح یادشده مانند استفاده نکردن از همة نسخههای موجود، انتخاب ضبطهای نامناسب، نادرستی ضبط برخی نسخهها، بیتوجهی به ویژگیهای سبکی متن و درنتیجه دور کردن متن از کهنگی و اصالت نخستین، پایبند نبودن به حفظ امانت در ضبط نسخه-ها، اشتباهخوانی نسخهها، حذف واژه یا اصطلاحی مهم از متن و ... را نشان دادهایم و نیز با معرفی ده نسخة جدیدِ شناساییشده از کتاب، و بازنمودنِ اهمیت این نسخهها برای برطرف کردنِ موارد ابهامِ متن، بر ضرورت ارائة تصحیح منقحتری از کتاب تأکید کردهایم.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101079_713060b0e45474086a605470114e0551.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Digital and Multimedia Organizations in Avestan Studiesسامانههای چندرسانهای و دیجیتال در مطالعات اوستایی19721210112510.48308/hlit.2021.101125FAصبالطیف پوراستادیار پژوهشکدۀ هنر، فرهنگستان هنرJournal Article20210203Abstract: In this paper we discuss the necessity of presenting a new version of Avesta, the old text and Zoroastrian holly book. We also try to present and compare the ongoing studies in the field of digitalize this book with the aim of representing a new edition. Through observation, collation and analysis, we use historical-descriptive method in this article; we also will present two main institutes that are studying on digitalize the Avestan versions. The two mentioned institutes are located in London and Berlin and numerous Institutions and individuals are collaborating in these extensive studies. Current researches in this field at these two universities has similarities and differences that Some of them will also be considered. Such a big project faces several obstacles and aiming a new Version of Avesta book is confronting deferment and difficulties; but it is hoped that cooperation of scholars in this field facilitates this process.در پژوهش حاضر، با شرح لزوم ارائۀ نسخهای جدید از متن اوستا، به بررسی و مقایسۀ مطالعاتی پرداخته میشود که در زمینۀ رقمیکردن یا بهصورت دیجیتالی درآوردن این کتاب در دنیا در حال انجام است به قصد رسیدن به امکان تهیۀ نسخهای جدید از آن. مشاهده، مقایسه و تحلیل ما را در شیوۀ مطالعۀ تاریخی-توصیفی این پژوهش یاری میرسانند. طی بحث به معرفی دو مرکز اصلی خواهیم پرداخت که در حال انجام مطالعات چندرسانهای و دیجیتال روی نسخ متن اوستا هستند. دو موسسۀ مذکور در شهرهای لندن و برلین و با همکاری نهادها و افرادی از سراسر جهان در حال پیشبرد مطالعات چندجانبۀ خود هستند. پژوهشهای جاری در این زمینه در این دو دانشگاه شباهتها و افتراقاتی با یکدیگر دارند که تعدادی از آنها را نیز بر خواهیم شمرد. چنین کار بزرگی با موانع متعددی روبهرو است و رسیدن به ویراست جدیدی از اوستا را با تاخیر و دشواری مواجه میسازد؛ اما چه بسا که با شناخت بیشتر پژوهشگران این حوزه نسبت به چنین طرحهایی و همکاریهای آنان، روند دشوار و طولانی دستیابی به ویراستی درستتر از کتاب اوستا تسهیل شود.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101125_11cb7d112eca428ce4dfdbeec72d85a7.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120تأثیر عاطفۀ اندوه بر زبان شعر حزین لاهیجی (با تأکید بر ردیف)تأثیر عاطفۀ اندوه بر زبان شعر حزین لاهیجی (با تأکید بر ردیف در غزلیات)21323810099610.48308/hlit.2021.100996FAیوسفمحمدنژاداستادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیمریمبختیاریدانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهراء(س)Journal Article20201223عاطفۀ اندوه از جمله مهمترین مضامین در غزلهای سبک هندی است. این مضمون در غزلیات حزین لاهیجی نیز بسیار برجسته و پرکاربرد است که به شکلهای مختلف در زبان شعر او نمود یافته و شاعر مبتنی بر آنها کوشیده است این حس خود را با انواع ترفندها و ابزارهای زبانی مانند بهکارگیری دقیق واژگان، تلفیقِ متناسب در محور همنشینی، ساخت ترکیبات جدید، تقابلها و تضادها و تصویرسازیهای متنوع به ویژه متناسب با کاربرد انواع «ردیف» در غزلیات خود به خواننده منتقل کند و او را در درک این تجربۀ شخصی شریک خود سازد. هدف مقالۀ پیش رو بررسی و تحلیل چگونگی استفادۀ حزین لاهیجی از این ترفندهای زبانی برای انتقال مفهوم موردنظر به مخاطب است. نظریۀ «همنشینی» و «جانشینی»، چارچوب تحلیلی نویسندگان مقاله برای نیل به این هدف بوده است. نتایج این پژوهش که به شیوۀ مطالعۀ کتابخانه و روش تحلیل متن انجام شده، نشان میدهد حزین با انتخاب ردیفهای مناسب و همخوان با سایر واژگان، ترکیبات و گروه های جمله در قالب تقابل، پرسشهای تأکیدی، ایجاد تناسب بین نوشتار و مفهوم، کاربرد افعال متناسب و مانند آن توانسته ضمن تبیین دقیق مفهوم «اندوه»، عاطفۀ اندوه را در مخاطب برانگیزد و او را در این تجربه با خود همراه سازد. عاطفۀ اندوه از جمله مهمترین مضامین در غزلهای سبک هندی است. این مضمون در غزلیات حزین لاهیجی نیز بسیار برجسته و پرکاربرد است که به شکلهای مختلف در زبان شعر او نمود یافته و شاعر مبتنی بر آنها کوشیده است این حس خود را با انواع ترفندها و ابزارهای زبانی مانند بهکارگیری دقیق واژگان، تلفیقِ متناسب در محور همنشینی، ساخت ترکیبات جدید، تقابلها و تضادها و تصویرسازیهای متنوع به ویژه متناسب با کاربرد انواع «ردیف» در غزلیات خود به خواننده منتقل کند و او را در درک این تجربۀ شخصی شریک خود سازد. هدف مقالۀ پیش رو بررسی و تحلیل چگونگی استفادۀ حزین لاهیجی از این ترفندهای زبانی برای انتقال مفهوم موردنظر به مخاطب است. نظریۀ «همنشینی» و «جانشینی»، چارچوب تحلیلی نویسندگان مقاله برای نیل به این هدف بوده است. نتایج این پژوهش که به شیوۀ مطالعۀ کتابخانه و روش تحلیل متن انجام شده، نشان میدهد حزین با انتخاب ردیفهای مناسب و همخوان با سایر واژگان، ترکیبات و گروه های جمله در قالب تقابل، پرسشهای تأکیدی، ایجاد تناسب بین نوشتار و مفهوم، کاربرد افعال متناسب و مانند آن توانسته ضمن تبیین دقیق مفهوم «اندوه»، عاطفۀ اندوه را در مخاطب برانگیزد و او را در این تجربه با خود همراه سازد. https://hlit.sbu.ac.ir/article_100996_17db60932875aa8f23510f6a00f7f929.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Critical Analytical Review of Kelileh Research Articles (1300- 1394)بررسی تحلیلی انتقادی مقالات کلیله پژوهی (۱۳۰۰– ۱۳۹۴ ش)23926610117210.48308/hlit.2021.101172FAمژگاناحمدیدانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.محسنمحمدی فشارکیدانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0002-1407-6730Journal Article20201205The development of critical analytical bibliographies has been favored by researchers in recent years.Since this type of research is a way for future researchers to show the quantitative and qualitative aspects of research done in specific fields, it seems necessary to pay attention to them. This is doubly important for works that have a privileged position.One of the index works of Persian literature is Kelileh and Demneh. A work whose various narratives have been considered by literary friends and researchers for many years. It has been evaluated from different perspectives. The approach to this work has been different quantitatively and qualitatively in different periods. This research has dealt with the temporal and thematic analysis of articles that have been written or translated into Persian in the period 1300-1394 in connection with Bahram Shahi's Kelileh and Demneh. One of the achievements of this study is showing the degree of success of the Kelileh in different decades, as well as the frequently repeated and neglected topics in the field of Kelileh studies. Studies also show that there is no proportionality between the quantity and quality of researches and this is an issue that is confirmed by both temporal and thematic analysis.چکیده<br />تهیۀ کتابشناسیهای تحلیلی انتقادی در سالهای اخیر مورد اقبال پژوهشگران قرارگرفته است. ازآنجاکه این دسته از پژوهشها با نمایاندن وجوه کمّی و کیفی تحقیقات صورت گرفته در زمینهای خاص راهگشای محققان آتی است، توجه بدانها بایسته به نظر میرسد. این امر دربارۀ آثاری که از جایگاهی ممتاز برخوردارند اهمیتی دوچندان دارد.ازجمله آثار شاخص ادب فارسی، کلیلهودمنه است. اثری که روایتهای مختلف آن، سالها مطمح نظر ادب دوستان و پژوهشگران بوده و از دیدگاههای مختلف مورد ارزیابی قرارگرفته است. رویکرد به این اثر در ادوار مختلف به لحاظ کمّی و کیفی متفاوت بوده است. این پژوهش به تحلیل زمانی و موضوعی مقالههایی پرداخته است که در فاصله زمانی ۱۳۰۰ -۱۳۹۴ شمسی در پیوند با کلیلهودمنه بهرام شاهی به زبان فارسی نگاشته و یا ترجمهشده است.نمایاندن میزان اقبال به کلیلهودمنه در دهههای گوناگون، همچنین موضوعات پرتکرار و مغفول مانده در عرصۀ کلیله پژوهی از دستاوردهای این پژوهش است. همچنین بررسیها نشانگر آن است که میان کمّیت و کیفیت پژوهشها تناسبی وجود ندارد و این مسئلهای است که هم تحلیل زمانی و هم تحلیل موضوعی آن را تصدیق میکند.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101172_2c8e5fa1342ec5a5feb9fb5749fe4b00.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120Berthold Laufer and Persian Languageبرتولد لاوفر و زبان فارسی26728610107710.48308/hlit.2021.101077FAفاطمهمهریاستادیار/ دانشگاه شهید بهشتی، گروه زبان و ادبیات فارسی0000-0003-1305-2339Journal Article20210205The eminent German orientalist Berthold Laufer is best known for his extensive research on Chinese civilization. Having received his Ph.D. in Oriental Languages from the University of Leipzig, he travelled to China and Tibet to conduct extensive research on various aspects of Chinese culture and art, and became known as one of the great sinologists of his day. Among his many works is a collection called Sino-Iranica (1919) in which Laufer discusses the cultural interactions between Iran and China in ancient times in various articles, often in the field of botany and mineralogy. Although this study is above all a historical-civilizational study in the field of natural sciences, it nevertheless has benefits in the field of language as a means of transmitting culture. One of Laufer's efforts at Sino-Iranica is to identify the Persian names of plants and minerals by his extensive knowledge of the Chinese language and the methods of recording the loan-words in Chinese, and thus the transferring of material components of Iranian civilization to China from the 2nd century BC to the 14th century. In this article, we review some of the linguistic knowledge about Iranian plants that Laufer acquired during his studies of Chinese texts, and show the importance of his work both in the field of the influence of Iranian languages and in the field of Iranian cultural and civilizational impact on ancient Chinese civilization.برتولد لاوفر، شرقشناس برجستۀ آلمانی را بیشتر به واسطۀ تحقیقات گستردۀ او دربارۀ تمدن چین میشناسند. او که دکترای زبانهای شرقی خود را از دانشگاه لایپزیگ گرفته بود، با سفر به چین و تبّت تحقیقات دامنهداری دربارۀ زوایای گوناگون فرهنگ و هنر چین انجام داد و به عنوان یکی از چینشناسان بزرگ روزگار خود شهرت یافت. در میان آثار پرشمار او، مجموعهای به نام سینو-ایرانیکا (Sino-Iranica, 1919) وجود دارد که لاوفر در آن، طی مقالات مختلفی که اغلب به حوزۀ گیاهشناسی و کانیشناسی اختصاص دارند، به تعاملات فرهنگی ایران و چین در روزگاران کهن پرداخته است. این مطالعه هر چند بیش از هر چیز یک مطالعۀ تاریخی- تمدنی در حوزۀ علوم طبیعی است، با این همه از فوایدی در حوزۀ زبان به عنوان واسطۀ انتقال فرهنگ خالی نیست. یکی از تلاشهای لاوفر در سینو-ایرانیکا آن است که با آگاهیهای گستردۀ خود دربارۀ زبان چینی و روشهای ثبت واژگان دخیل در این زبان، نام فارسی گیاهان و کانیها را شناسایی کند و بدین شکل، از انتقال مظاهر مادی تمدن ایران به چین در بازۀ زمانی بزرگی - از سدۀ 2 ق.م تا سدۀ 14م – سخن بگوید. در این مقاله برخی آگاهیهای زبانی موجود دربارۀ گیاهان ایرانی را که لاوفر در خلال مطالعات خود در متون چینی بدانها دست یافته، بازخوانی میکنیم و اهمیت کار او را در این حوزه نشان دهیم. این اهمیت به طور توأمان هم در حوزۀ نفوذ زبانهای ایرانی و هم در حوزۀ تأثیرگذاری تمدنی و فرهنگی ایران در تمدن باستانی چین قابل پیگیری است.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101077_0e698a62f6084b44c546b83177dde626.pdfدانشگاه شهید بهشتیتاریخ ادبیات2008-734913220210120The Problems of Teaching Ancient Iranian Languages (Avestan, Old Persian, and Sogdian)دشواریهای آموزش زبانهای باستانی ایران ( اوستایی، فارسی باستان، سغدی)28730710113010.48308/hlit.2021.101130FAلیلاورهرامدانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه زبانهای باستانی0009-0001-2832-6614Journal Article20210121Teaching ancient languages has an important difference from teaching modern languages. In contrast, the student of modern languages focus on four skills, speaking, listening, reading, and writing, the acquisition of an ancient language, more than anything, is based on text comprehension. That is why modern language teaching methods, like CLT, are not very useful for teaching ancient languages. Moreover, most ancient texts are not general texts, but there are literary, religious, or legal texts, and the student needs additional and information to comprehend the texts. In this paper, at first, we notice the problems of teaching ancient Iranian languages and then describe what can be called the “teaching method of Avestan, Old Persian, and Sogdian. At the end, we compare the available books for learning these languages. All of these books use the method, named “grammar-translation,” but the most useful ones have original texts besides the grammar explanations and pay more attention to read and to analyze of the texts.هدف اصلی از آموختن زبانهای باستانی دستیابی به توانایی خواندن و درک متون باستانی است و برخلاف زبانهای امروزی، کسب چهار مهارت شنیدن، خواندن، صحبتکردن و نوشتن ضروری نیست، چون کسی این زبانهای بدون گویشور را به منظور برقراری ارتباط یاد نمی-گیرد. تمرکز بر مهارت خواندن اهمیت یادگیری دستور زبان را افزایش میدهد، زیرا از یک سو برای درک پیچیدگیهای متن تسلط بر دستور زبان لازم است و از سوی دیگر بخش مهمی از کسانی که قصد فراگیری این زبانها را دارند در رشتة زبانشناسی تاریخی تحصیل میکنند و با جنبههای دستوری متون باستانی سروکار دارند. در مقالة حاضر، ابتدا به تفاوتهای میان آموزش زبانهای باستانی و زبانهای امروزی اشاره میشود و سپس با بیان دشواریهای خاص آموزش سه زبان ایرانی اوستایی، فارسیباستان منابع اصلی آموزش این زبانها در دانشگاههای ایران با یکدیگر مقایسه می-شوند. براساس این یررسی میبینیم که این کتابها از نظر روش اختلاف چندانی ندارند و همگی بر اساس روش «دستور-ترجمه» تألیف شدهاند، اما کارآمدترین منابع با متن همراه هستند و همزمان با آموزش دستور زبان و تمرینات دستوری، توانایی درک متن را هم افزایش میدهند.https://hlit.sbu.ac.ir/article_101130_e4df7148f797c7bb19ee2dd662e23794.pdf