دانشگاه شهید بهشتی تاریخ ادبیات 2008-7349 13 2 2021 01 20 تأثیر عاطفۀ اندوه بر زبان شعر حزین لاهیجی (با تأکید بر ردیف) تأثیر عاطفۀ اندوه بر زبان شعر حزین لاهیجی (با تأکید بر ردیف در غزلیات) 213 238 100996 10.48308/hlit.2021.100996 FA یوسف محمدنژاد استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی مریم بختیاری دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهراء(س) Journal Article 2020 12 23 عاطفۀ اندوه از جمله مهم­ترین مضامین در غزل‌های سبک هندی است. این مضمون در غزلیات حزین لاهیجی نیز بسیار برجسته و پرکاربرد است که به شکل­های مختلف در زبان شعر او نمود یافته و شاعر مبتنی بر آن­ها کوشیده است این حس خود را با انواع ترفندها و ابزارهای زبانی مانند به­کارگیری دقیق واژگان، تلفیقِ متناسب در محور هم‌نشینی، ساخت ترکیبات جدید، تقابل­ها و تضادها و تصویرسازی­های متنوع به ویژه متناسب با کاربرد انواع «ردیف» در غزلیات خود به خواننده منتقل کند و او را در درک این تجربۀ شخصی شریک خود سازد. هدف مقالۀ پیش­ ­رو بررسی و تحلیل چگونگی استفادۀ حزین لاهیجی از این ترفندهای زبانی برای انتقال مفهوم موردنظر به مخاطب است.  نظریۀ «هم‌نشینی» و «جانشینی»، چارچوب تحلیلی نویسندگان مقاله برای نیل به این هدف بوده است. نتایج این پژوهش که به شیوۀ مطالعۀ کتابخانه و روش تحلیل متن انجام شده، نشان می­دهد حزین با انتخاب ردیف­های مناسب و همخوان با سایر واژگان، ترکیبات و گروه های جمله در قالب تقابل، پرسش­های تأکیدی، ایجاد تناسب بین نوشتار و مفهوم، کاربرد افعال متناسب و مانند آن توانسته ضمن تبیین دقیق مفهوم «اندوه»، عاطفۀ اندوه را در مخاطب برانگیزد و او را در این تجربه با خود همراه سازد.  عاطفۀ اندوه از جمله مهم­ترین مضامین در غزل‌های سبک هندی است. این مضمون در غزلیات حزین لاهیجی نیز بسیار برجسته و پرکاربرد است که به شکل­های مختلف در زبان شعر او نمود یافته و شاعر مبتنی بر آن­ها کوشیده است این حس خود را با انواع ترفندها و ابزارهای زبانی مانند به­کارگیری دقیق واژگان، تلفیقِ متناسب در محور هم‌نشینی، ساخت ترکیبات جدید، تقابل­ها و تضادها و تصویرسازی­های متنوع به ویژه متناسب با کاربرد انواع «ردیف» در غزلیات خود به خواننده منتقل کند و او را در درک این تجربۀ شخصی شریک خود سازد. هدف مقالۀ پیش­ ­رو بررسی و تحلیل چگونگی استفادۀ حزین لاهیجی از این ترفندهای زبانی برای انتقال مفهوم موردنظر به مخاطب است.  نظریۀ «هم‌نشینی» و «جانشینی»، چارچوب تحلیلی نویسندگان مقاله برای نیل به این هدف بوده است. نتایج این پژوهش که به شیوۀ مطالعۀ کتابخانه و روش تحلیل متن انجام شده، نشان می­دهد حزین با انتخاب ردیف­های مناسب و همخوان با سایر واژگان، ترکیبات و گروه های جمله در قالب تقابل، پرسش­های تأکیدی، ایجاد تناسب بین نوشتار و مفهوم، کاربرد افعال متناسب و مانند آن توانسته ضمن تبیین دقیق مفهوم «اندوه»، عاطفۀ اندوه را در مخاطب برانگیزد و او را در این تجربه با خود همراه سازد.  https://hlit.sbu.ac.ir/article_100996_17db60932875aa8f23510f6a00f7f929.pdf