palette
نقد و بررسیِ کتاب: «تاریخ بدن در ادبیات» نوشته‌ی سید مهدی زرقانی

چکیده

کتاب تاریخ بدن در ادبیات، نوشته­ی سید مهدی زرقانی و همکاران(1398)، به سیرِ شکل­گیری بدن­های مختلف و طبقه­ی بندی آن­ها در تاریخ ادبیات فارسی می­پردازد و تلقی­های مختلف درباره­ی بدن را در آثار شاعران، عارفان و هنرمندان بررسی می­کند. از حیث مو ضوع، کتاب حاضر بسیار بدیع و  نو به شمار می­آید، اما با توجه به همین نو بودن و عدمِ پیشینه­ی پژوهشی مفصل، ناگزیر دچار برخی لغزش­ها و نقصان­هایِ «محتوایی» و «ساختاری» شده­است. از آن­جا که ممکن است این اثر مورد استناد و استفاده­ی دیگر پژوهشگران قرار­گیرد، ذکرِ پاری از لغزش­های کتاب ضروری می­نماید. بنابراین مقاله­ی حاضر با ابتناء بر تعاطی افکار و به دور از داوری­های غرض ورزانه، نگاشته شده تا با تأمل، درنگ و گفت­وگو، برخی مسائل ِموجود در کتاب، مورد «بازنگری» و «اصلاح» قرار­گیرند. از جمله لغزش­های کتاب می­توان به: خطاهای روش­شناسانه، تناقض­گویی، تقلیل­گرایی، چارچوبِ نظری ضعیف، نظرگاهِ­ تک بُعدی(ایدئولوژیک)، فقدانِ برخی منابع مهم، عدم انسجام و چندپارگی در اهداف پژوهش و ...، اشاره کرد. در مقاله­ی حاضر به تبیین و تنقیح برخی نکاتِ مذکور و  نقدِ آن­ها، می پردازیم.

واژگان کلیدی
تاریخ بدن، تصوف، تقلیل‌گرایی. گفتمان قدرت، میشل فوکو.

منابع و مآخذ مقاله

احمدی، بابک(1391)، رساله‌ی تاریخ، چاپ سوم، تهران: نشر مرکز.

پاکتچی، احمد(1386)، «روش شناسی تاریخ ادبیات در فضای خاور شناسی روسیه»، پژوهشنامه علوم انسانی، ش.54، صص 139-154.

پازوکی، شهرام(1366)، «معنای دیالکتیک، در تاریخ فلسفه غرب»، فرهنگ، ش.1 صص 109-118.

_____،_____(1383)، «تاریخیگری و نسبت آن با بنیادهای نظری تاریخ هنر»، فرهنگستان هنر، ش.10، صص 4-13.

خالقی مطلق، جلال(1375) «تن کامه سرایی در ادب فارسی»، مجله ایران شناسی، سال ششم،ش.29. صص 15-54.

فتوحی رودمعجنی، محمود(1387)، نظریه‌ی تاریخ ادبیات، تهران: سخن

دریدا، ژاک(1392)، «گفت و گو با ژاک دریدا، در هر «نه» یک «آری» وجود دارد»، نیکهیل پادگوانکار، ترجمه‌ی محمد حسین واقف، روزنامه بهار.

زرقانی، سید مهدی(1390)، تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی، چاپ دوم، تهران: سخن.

_____، ______(1384)، چشم انداز شعر معاصر ایران، تهران: ثالث.

_____، ______؛ و دیگران(1398)، تاریخ بدن در ادبیات، تهران: نشر سخن.

کار، ئی.ایچ(1396)، تاریخ چیست؟، چاپ هفتم، تهران: نشر خوارزمی.

رامی، شرف‌الدین(1393)، انیس‌العشاق، به تصحیح و اهتمام عباس اقبال، تهران: نشر میترا.

سارلی، ناصرقلی(1391)، دوره‌بندی تاریخ ادبی، پیشینه، خاستگاه‌های فلسفی و کارکردها، مجله‌ی تاریخ ادبیات، ش. 73/3، صص 91-116.

____، _____(1392)، رویکردها و شیوه‌های دوره‌بندی در تاریخ ادبی، مجله‌ی فنون ادبی، ش.2 صص 89-108.

ستاری، جلال(1388)، سیمای زن در فرهنگ ایران، چاپ پنجم، تهران: نشر مرکز.

شمیسا، سیروس(1381)، شاهد بازی در ادبیات فارسی، تهران: فردوس.

شفیعیون، سعید(1389)، «سراپا؛ یکی از انواع ادبی غریب فارسی»، جستارهای ادی، ش. سوم، صص 147-174.

شهشهانی، سهیلا(1374)، تاریخچه‌ی پوشش سر در ایران، تهران: مدبر

لوبروتون، داوید(1392)، جامعه شناسی بدن، تهران: نشر ثالث.

محمدی آشتیانی، علی(1373)، حجاب در ادیان الهی، قم: نشر اشراق.

میلز، سارا (1397)، میشل فوکو، چاپ چهارم، تهران: نشر مرکز.

نیکویی،علی‌رضا(1390)، «نقد و بررسی کتاب تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی: تطور و دگردیسی ژانرها»، فصلنامه‌ی نقد ادبی، ش‌15، صص 231-248.

_____،_____(1398)، «مرور انتقادی کتب نقد ادبی در زمینه آبشخورهای نقد»، مجله‌ی ادبیات پارسی معاصر، ش.1 صص 197-219.

Foucault, Michael(1977), Dicipline&Punish, The Birth of the Prison, Transelated frome the French By Alan sheridan, A Divison of Random house.Inc.New york.

Foucault, Michael(1984), The History of sexuality,The care of the self, volume 3, translated from the french by Robert hurley, Pantheon books, new york.

Jeffries, Lesley(2007), Textual Construction of the Female body, A critical Discourse Approach, published By PALGRAVE MACMILLAN.

Olssen, Mark.(1999), Michel Foucault: materialism and education, An imprint of Greenwood Publishing Group, Inc.

Wolfson, Harry Austryn, (1976), The philosophy of the kalam, Massachusetts & London, Harvard University Press.

Suleiman, susan Rubin(1986), the female body in western culture: Contemporary perspetives, Harvard University Press.

Wheatsheaf, Harvester(1992), Michel Foucault philosophe, Printed and bound in Great Britain by BPCC Wheatons Ltd, Exeter.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.