palette
مقایسۀ شخصیّت پردازی نمایشی در دو اثر ایرانی و ایتالیایی مطالعۀ موردی: رمان های جن نامه و وسوسه
مهدی عبدی, عسگر صلاحی, رامین محرمی

چکیده

رمان ­های جن­نامه از هوشنگ گلشیری و وسوسه از گراتزیا دلدا، نویسندۀ ایتالیایی، دو اثر مهم با شاخصه ­های داستانی و نمایشی هستند که از میان این شاخصه­ ها، عنصر شخصیّت­ پردازی برجسته ­تر است. تحلیل تطبیقی این دو اثر از زاویۀ شیوه­ ها و ابعاد شخصیت ­پردازی نمایشی، گویای اهمیت توجه به عناصر دراماتیک در شک ل­دهی به متون شاخص داستانی دو ملیت ایرانی و ایتالیایی است که به تبع آن، ضرورت توجه به این مسأله در بازکاوی این گونه متون داستانی، بیش از پیش احساس می ­شود. اشاره مستقیم به ویژگی­ های ظاهری، گفتار و رفتار و ابعاد گوناگون شخصیّت­ ها موجب شده برای مخاطب، باورپذیر و قابل تجسّم باشند. در این دو اثر، شخصیّت­ ها با نشان دادن اعمال و رفتار مختلف در کشمکش ­های داستانی، ارتباط با دیگر شخصیّت­ ها و کنش ها و موضع­گیری­ ها در مسائل و موضوعات مختلف، خود را به مخاطب معرّفی می­ کنند و دو نویسنده با این روش در اثر خود شخصیّت ­های نمایشی خلق می­ کنند. در این پژوهش با بهره ­گیری از شیوه توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانه ­ای، و بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی، مؤلفه­ های شخصیّت ­پردازی نمایشی را در دو رمان جن­نامه و وسوسه بررسی کرده و نشان داده ­ایم که چگونه گلشیری و دلدا توانسته ­اند با بهره ­گیری از شگردهاي برجسته ­سازي نمايشي، ويژگي­ های شخصيّت ­هاي نمايشيِ متون دراماتيك را به اثر خود ببخشند.

کلیدواژه ­ها: شخصیّت ­پردازی، شخصیّت ­پردازی نمایشی، کشمکش، گفت ­وگوی نمایشی، جن­ نامه، وسوسه.

واژگان کلیدی
شخصیّت پردازی، شخصیّت پردازی نمایشی، جن نامه، گلشیری، وسوسه، دلدّا.

منابع و مآخذ مقاله

- ابراهیم، محسن. (1376). ادبیات و نویسندگان ایتالیا. ج1. تهران: فکر روز.

- اخوت، احمد. (1371). دستور زبان داستان. اصفهان: فردا.

- اسلین، مارتین. (1387). دنیاي درام. ترجمۀ محمّد شهبا. تهران: هرمس.

- چیلورز، ایان و دیگران. ‌(1382). سبک‌ها و مکتب‌های هنری‌. تدوین و ترجمه فرهاد گشایش. تهران: عفاف.

- حداد، حسین. (1392). زیر و بم داستان، تجربه های نویسندگان ایران و جهان. تهران: عصر داستان.

- دقیقیان، شیرین. (1371). منشأ شخصیّت در ادبیات داستانی. تهران: نویسنده.

- دلدّا، گراتزیا. (1384). وسوسه. ترجمه بهمن فرزانه. تهران: خورشید.

- سناپور، حسین. (1380). هم خوانی کاتبان. تهران: نشر دیگر.

- سینگر، لیندا. (1374). خلق شخصیّت هاي ماندگار. ترجمه عبّاس اکبري. تهران: مرکز گسترش سینمایی مستند و تجربی.

- طایفی، شیرزاد و پورشبانان، علیرضا. (1391)، «شخصیّت هاي نمایشی در هفت پیکر نظامی»، مجله تاریخ ادبیات، دوره 63، شماره 3، صص 104-90.

- فریدزاده، عبدالرضا. (1391). «تبدیل افسانه های شفاهی به اثر مکتوب نمایشی»، برداشتی تجربی، فرهنگ مردم ایران، شماره 30، صص 26-9

- فیلیپس، ویلیام. (1389). مبانی سینما. ترجمه رحیم قاسمیان. تهران: ساقی.

- گلشیری، هوشنگ. (1397). جن نامه. تهران: نیلوفر.

- محمودي، محمد علي و نگاری، فاطمه. (1389). «بررسی زبان شخصیّت ها در رمان شازده احتجاب»، مجموعه مقاله های پنجمین همایش پژوهش های ادبی تربیت معلّم سبزوار، صص 545-527.

- مک گی، رابرت. (1388). داستان، ساختار، سبک و اصول فیلمنامه نویسی. ترجمه محمد گذرآبادی. تهران: هرمس.

- میرصادقی، جمال. (1385). عناصر داستان. تهران: سخن.

- نوبل، ویلیام. (1385). راهنماي نگارش گفتگو. ترجمۀ عباس اکبري. تهران: سروش

- یونسی، ابراهیم. (1365). هنر داستان نویسی. تهران: سهروردي.

-Abirached, R. (1994). La crise du personnage dans le théâtre moderne. Paris: Gallimard.

-Ciocan, Ioana-Tatiana. (2013). "New Approaches in the Analysis of the Contemporary Dramatic Character", Procedia - Social and Behavioral Sciences, 180 – 185.

-Dunne, W. (2009). The dramatic writer's companion: tools to develop characters, cause scenes, and build stories. Chicago: University of Chicago Press.

-Britannica. Italian literature. Verismo, online /www.britanica.com, January 29, 2018.

-Pavis, P. (1997). Dictionnaire du théâtre. Paris: Dunod.

-Migiel, Marilyn, "Grazia Deledda.", Italian Women Writers: A Bio bibliographical Sourcebook. By Rinaldina Russell. Westport, CT: Greenwood, 1994. 111-117.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.