palette
میراث گمشده آذرکیوان
Farzaneh Goshtasb

چکیده

آذرکیوان، مؤسس مکتب آذرکیوان و از اهالی فارس است؛ او در میانسالی به هند و به شهر پتنه مهاجرت کرد و تاپایان عمر در آنجا ماند. از آذرکیوان و شاگردان او تعدادی کتاب به دست ما رسیده است که ما را با اعتقادات ایشان آشنا می‌کند؛ اما در همین کتاب‌ها به ویژه در دبستان مذاهب و شارستان چهارچمن، از متون دیگری نام برده می‌شود که همگی دربردارندۀ عقاید و باورهای آذریان است و احتمالاً تعدادی از آنها مفقود شده‌اند. در این مقاله فهرستی از کتاب‌های گمشدۀ مکتب آذرکیوان و مضمون آنها ارائه می‌شود. معرفی این کتب و مطالبی که در آنها آمده است، جز آن که به شناخت باورهای آذریان کمک می‌رساند، این فایده را نیز دارد که شاید بتوان نسخه‌ای از آنها را در یکی از کتابخانه‌های هند یا ایران و یا در میان برگه‌های دستنویس‌های دیگر شناسایی کرد.

 

واژگان کلیدی
آذرکیوان، دبستان مذاهب، شارستان چهارچمن

منابع و مآخذ مقاله

 ابن کمونه، سعد بن منصور، 1387، شرحُ التَلویحاتِ اللوحیّه و العَرشیّه، المُجلّدُ الثالث: الالهیّات، حقّقهُ و قَدمَ لهُ نجفقلی حبیبی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.

 برهان، محمد حسین بن خلف، 1342، برهان قاطع، 5 ج، به اهتمام محمد معین و مقدمه‌های علی‌اکبر دهخدا و دیگران، تهران: ابن سینا.

 پورداود، ابراهیم، 1355، «دساتیر»، فرهنگ ایران باستان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، صص 17- 51.

 شهمردان، رشید، 1363، تاریخ زرتشتیان، فرزانگان زرتشتی، تهران: فروهر.

 جام کیخسرو، شرح مکاشفات آذرکیوان، 1848، تصحیح و ترجمۀ گجراتی از عبدالفتاح معروف به سید اشرف علی، بمبئی.

 خویشتاب، 1296ق، در: آیین هوشنگ،گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ هاتریا، کتابت عبدالحسین کریم فریدنی، به اهتمام میرزا بهرام رستم نصرآبادی، صص 1- 31.

 دالوند، حمیدرضا. 1393. «میراث فرقه آذرکیوان»، ارجنامه دکتر زهره زرشناس، صص 233- 250.

 دبستان مذاهب، 1362،تصحیح رحیم رضازاده ملک، تهران.

 دساتیر آسمانی، 1888، به کوشش شهریار بن اردشیر و پرویز بن شاه جهان و بهران بن شاویر، بمبئی.

 دوانی، محمد بن اسعد، 1318ق، لوامع الاشراق معروف به اخلاق جلالی، لکهنو: مطبع منشی نول کشور.

 ______________ ، 1342، رسالۀ تهلیلیه در تفسیر لا اله الا الله، تصحیح و مقدمه اسمعیل واعظ جوادی، تهران: چاپ مشعل آزادی.

 زر دست افشار، 1296ق، در: آیین هوشنگ،گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ هاتریا، کتابت عبدالحسین کریم فریدنی، به اهتمام میرزا بهرام رستم نصرآبادی، صص 32- 76.

 زنده رود، 1296ق، در: آیین هوشنگ،گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ هاتریا، کتابت عبدالحسین کریم فریدنی، به اهتمام میرزا بهرام رستم نصرآبادی، صص 77- 148.

 زوره باستانی، 1296ق، در: آیین هوشنگ،گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ هاتریا، کتابت عبدالحسین کریم فریدنی، به اهتمام میرزا بهرام رستم نصرآبادی، صص 149- 177.

 شارستان چهار چمن، 1270ق، نوشته بهرام بن فرهاد، به کوشش سیاوخش بن اورمزدیار یزدانی ایرانی، بمبئی.

 فرصت، محمد نصیر بن جعفر، 1377، آثار عجم، 2ج، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسائی. تهران: امیرکبیر.

 مجتبایی،فتح الله، 1369، «آذرکیوان»، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج1، صص 247- 259.

 معین، محمد، 1336، «آذرکیوان و پیروان او»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش36، صص 25-42.

 نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 1356، اخلاق ناصری، تصحیح و توضیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری، تهران: خوارزمی.

 Aoki, T. 2001. “The Genealogy of Philosophical Zoroastrianism”, Journal of the K. R. Cama Oriental Institute 64, pp. 59-78.

 Modi, J.J.,1932, » A Parsee High Priest (Dastur Azar Kaiwan, 1529-1614 A.D) with his Zoroastrian disciples in patna, in the 16th and 17th century A.C«. , Journal of K.R. Cama Oriental Institute 20, Bombay, pp. 1-85.

 Shea D. and A. Troyer, 1843, The Dabistán or School of Manners, 3 volumes, Paris.

 Mulla Firuz bin Kaus, 1818, The Desatir or Sacred writings of the ancient Persian prophets; together with the ancint Persian version and commentary of the fifth Sasan, Bombay.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.