ارتباط دوسویة حاكميّت و اندیشه در دوران سامانی و غزنوی

منصوره احمدي جعفري, علي‌محمّد سجّادي

چکیده


سير تعالي علم و ادب در خراسان و ماوراءالنّهر از انقراض ساسانیان تا قدرت گرفتن حكومت‌هاي ايراني متوقّف ماند. در عهد طاهريان و صفّاريان زبان و ادبيّات فارسي جاني دوباره يافت و گام‌هاي استوار و مطمئنّی به‌سوي باروري فرهنگي و علمي برداشته شد. صفّاريان، نخستين خانوادة بومي خراسان بودند كه زبان فارسي را جايگزين زبان عربي ساختند. با ايجاد حاكميّت در خراسان، تحرّك فكري‌ و فلسفی انديشمندان و علماي اين خطّه از سر گرفته شد و ركود گذراي فرهنگی پايان پذیرفت. تحوّلات علمي سبب شد تا برخي، قرن چهارم را «رنسانس اسلامي» ناميدند. برهة زماني مورد بحث (قرن سوم، چهارم و پنجم ه.ق)، از مهمترين ادوار فرهنگي فارسي به‌حساب مي‌آيد و بررسي عوامل رشد و افول انديشه و ارتباط آن با حاكميّت ضروري مي‌نمايد. با تبيين رفتار پادشاهان ساماني و غزنوي دربرابر انديشمندان، كيفيّت مدارس علمي و اهميّت خاندان هاي محلّي بيش از پيش روشن مي‌شود.

واژگان کلیدی


سامانيان، غزنويان، انديشه، حاكميّت، معتزله، اشاعره

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.