بررسي سبك شناسانة حماسه هاي ديني در ادب پارسي

محبوبه شمشيرگرها

چکیده


هرچند صاحب نظران تعريف دقيق و صريحي از سبك و سبك شناسي ادبی به دست نداده اند امّا با نگاهي كلّي مي توان آن را به عنوان روشي خاص براي ادراك و بيان افكار به وسيلۀ الفاظ و واژه ها تعبير كرد. در تحليل سبكي يك متن عناصر آن مشخّص و سپس پيوند و تأثير متقابل آنها بررسی می شود. دراين مقاله به بررسي سبك شناسانة گروهي از آثار ادبي با عنوان «حماسه هاي ديني» پرداخته می شود. از آنجا كه هر اثر ادبي ضمن برخورداری از مشخّصات فردی، در پاره اي صفات و ويژگيها با گروه آثار هم نوع خود مشترك است، در اين روش سبک شناسی اين امكان وجود دارد كه به گروه آثار حماسه هاي ديني كه از لحاظ موضوع و ژانر ادبي با هم مشتركند از يك دريچه نگريسته شود. حماسة ديني يكي از اقسام حماسه است كه در یک نگاه، زير مجموعة حماسة تاريخي محسوب مي‌شود و موضوع آن وصف دلاوريها و رشادتهاي قهرمانان ديني و مذهبي است. تعداد اين منظومه هاي غالباً دل انگيز و زيبا در ادب پارسي زياد است و تاريخ سرايش قديمي ترين آنها به قرن پنجم هجري برمي‌گردد. «علی نامه» کهن ترین منظومة حماسی شناخته شده است. «حملة حيدري» باذل و راجي و نیز«خاوران نامه» ابن حسام خوسفي از جمله مشهورترین این حماسه ها به شمارمی آیند. روش تحقیق در نگاشتۀ حاضر، اسنادی و با بهره گیری از روش تحلیل محتوا است. در این مقاله پس از ارائة توضيحاتي مختصر دربارة «سبك شناسي»، «حماسه» و «حماسه هاي دینی» ، به مطالعة سبكي اين آثار به ويژه مشهورترین آنها همّت گمارده شده است. نظر به لزوم توجّه به سه سطح زباني، فکری و ادبی در مطالعات سبک شناسي، در این بررسی نیز به جنبه هاي دروني و بيروني منظومه های حماسی در سه بخش عمده «ويژگيهاي معنايي و محتوايي»، «ويژگيهاي زباني و صوري» و«ويژگيهاي ادبي و تصويري» پرداخته شده است.

واژگان کلیدی


سبك، سبک شناسی، حماسه، حماسه هاي ديني، حملة حيدري، حملة راجي، خاوران نامه

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.