بازگشت ادبی و مختصات زبانی شعر آن دوره

کاظم دزفولیان, اكبر شاملو

چکیده


در این پژوهش، هدف ما معرفی سبك بازگشت ادبی و نحوۀ شكل گیری آن و سپس بررسی مختصات زبانی شعر این دوره به صورت اجمالی است. بی تردید تغییر و تحول سبك شعر، قبل از هر چیزی متأثر از تحولات سیاسی و اجتماعی است. البته مسائلی چون سنت ادبی، نوع مخاطب و مسائل شخصی شاعر، می تواند در شكل گیری سبك ادبی تأثیر گذار باشد. سبك بازگشت در طول دو دورۀ تاریخی، یعنی افشاریه و زندیه (حدود 1148 تا 1200 هـ .) پایه گذاری شد. این مكتب بنا به دلایل سیاسی و اجتماعی و به تبع آن مسائل فرهنگی و ادبی در طول نیم قرن، اصول و پایه هایی را برای خود بنا نهاد كه در دورۀ قاجار به صورتی هدفدار و منسجم ادامه حیات داد. زبان شعر دورة مذكور عموماً تتبع و تقلیدی از شعر دورۀ عراقی و خراسانی است. اما با مطالعة آثار شعرای این دوره درمی یابیم كه شعرای بازگشت، آنچنان كه باید، تسلط كامل بر قواعد صرفی و نحوی و سایر موارد دیگر زبان شعر دوره های گذشته (عراقی - خراسانی) ندارند، بدین سبب زبان شعر آنان خام و ابتدائی است. از سوی دیگر برخی مسائل زبانی این دوره متأثر از سبك هندی و یا دورة افشاریه و زندیه است كه در این جستار مسائل فوق با ذكر نمونه هایی بررسی شده است.

واژگان کلیدی


سبك بازگشت، تتبع و تقلید، زبان شعر، پیشروان بازگشت، ساختار و نحو

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.