palette
ملمع و سير تحول آن از آغاز تا پايان قرن دهم هجري
حجت رسولي, نجم الدین ارازی

چکیده

شعر ملمع یک نوع از شعر است که دارای سابقه ای طولانی در زبان فارسی است. ملمع شعر که در آن برخی از خطوط در یک زبان هستند و برخی دیگر در زبان دیگری نوشته شده است. این مقاله به بررسی تکامل و نمایندگی از شعر ملمع تا پایان از centry هفدهم. لذا این مطالعه تلاش می کند تا به سوالات زیر پاسخ: چه نوع از تغییرات شده است در طول این قرن ها به شعر ملمع اتفاق افتاد، که versifiers عمده ملمع هستند، و ویژگی های از اشعار خود را چه هستند؟ این مقاله را پوشش می دهد دویست و سی ملمع   شعر از بیست و نه شاعران فارسی و به طور کلی آن شامل سه هزار و سیصد و چهار آیه. در نهایت، نتایج نشان می دهد که شعر ملمع به عنوان یک فرم شعری در قرن یازدهم آغاز شده است و تا قرن هفدهم، آن را از نظر کمیت توسعه یافته است. همچنین از نظر کیفیت، آن را به سمت تغییرات از موضوع و عملکرد دلالت نقل مکان کرد، در حالی که در همان زمان صرفه جویی روح سرگرمی در ساختار و محتوای آن.

واژگان کلیدی
زبان عربی، زبان فارسی، شعر ملمع، روند تکاملی

منابع و مآخذ مقاله

- اداره چي گيلاني، احمد (1370) شاعران همعصر رودكي، تهران: بنياد موقوفات دكتر محمود افشار.

- امير خسرو، خسرو بن محمود ( 1343) ديوان، مصحح: م، درويش. تهران: جاويدان.

- امير معزي، محمد بن عبدالملك (1318) ديوان، مصحح: عباس اقبال، تهران: كتابفروشي اسلاميه.

- بلخي، حميدالدين عمر بن محمود (1389) مقامات حميدي، مصحح: رضا انزابي نژاد. تهران: مركز نشر دانشگاهي.

- بيلقاني، مجيرالدين (1358) ديوان، مصحح: محمد آبادي باويل، تبريز، مؤسسه تاريخ و فرهنگ ايران.

- جاجرمي، محمد بن بدرالدين(1337) مونس الاحرار في دقايق الاشعار، به اهتمام: مير صالح طبيبي، تهران: انجمن آثار ملي.

- جامي، نورالدين عبدالرحمن( 1341) ديوان جامي، ويراسته: هاشم رضي. تهران: پيروز.

- جبلي، عبدالواسع( 1378) ديوان، مصحح: ذبيح الله صفا. تهران: اميركبير.

- جلال الدين محمد بلخي ( مولوي)( 1375) كليات ديوان شمس. دو جلد. تهران: نگاه.

- جويني، عطاملك بن محمد (1370) تاريخ جهانگشا. تهران: ارغنون.

- حافظ، شمس الدين بن محمد ( 1383) ديوان غزليات، به كوشش: خليل خطيب رهبر، چاپ سي و ششم، تهران: صفي عليشاه.

- خاقاني شرواني، بديل بن علي ( 1357) ديوان، مصحح: علي عبدالرسولي، تهران: چاپخانه مروي.

- خجندي، كمال (1374) ديوان، محقق: ايرج گلسرخي، تهران: سروش.

- خواجوي كرماني، ابوالعطاء محمود بن علي (1374) ديوان، به كوشش: سعيد فائقي، تهران: بهزاد.

- دهخدا، علي اكبر (1334) لغتنامه دهخدا، زير نظر: محمد معين و سيد جعفر شهيدي. تهران: مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

- رادوياني، محمد بن عمر(1362) ترجمان البلاغة، مصحح: احمد آتش. تهران: اساطير.

- رامي تبريزي، حسن بن محمد(1341 ) حقايق الحدايق، مصحح: سيد محمد كاظم امام، تهران: دانشگاه تهران.

- سعد سلمان، مسعود (1362) ديوان، مقدمه: ناصر هيري، تهران: گلشايي.

- سلطان ولد، بهاء الدين محمد بن ولد (1315) ولدنامه، مصحح: جلال الدين همايي، تهران: كتابخانه اقبال.

- سنايي غزنوي، ابوالمجد مجدود بن آدم (1354). ديوان. مصحح: تقي مدرس رضوي. تهران: انتشارات كتابخانه سنايي.

- شمس العلماي گركاني، محمد حسين (1377) ابدع البدايع. چاپ اول. تبريز: انتشارات احرار.

- صفا، ذبيح الله ( 1378) تاريخ ادبيات در ايران. پنج جلد. چاپ يازدهم. تهران: فردوس.

- ظهير فاريابي، طاهر بن محمد (1339) ديوان، مصحح: تقي بينش، مشهد: كتابفروشي باستان.

- عراقي، فخرالدين ابراهيم بن شهريار( 1382)، مجموعه آثار فخرالدين عراقي: غزليات، قصايد، قطعات، ترجيعات. مصحح: نسرين محتشم. تهران: زوار.

-عوفي، محمد ( 1335) لباب الالباب، مصحح: سعيد نفيسي، تهران: كتابخانه ابن سينا.

- غزنوي، حسن بن محمد ( 1362) ديوان، مصحح: تقي مدرس رضوي تهران: 1362.

- مدبری، محمود ( 1370) شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوا، تهران: نشر پانویس.

- منوچهري دامغاني، احمد بن قوص (1384) ديوان، به اهتمام: محمد دبيرسياقي، چاپ پنجم. تهران: زوار.

- رشيدالدين محمد عمري ( وطواط)( بي تا) حدايق السحر في دقائق الشعر، مصحح: عباس اقبال. تهران: مطبعه مجلس.

- ـــــــــــــــــــــ (1339) ديوان، مصحح: سعيد نفيسي تهران: كتابخانه باراني.

- همايي، جلال الدين (1363) فنون بلاغت و صناعات ادبي چاپ دوم. تهران: توس.

- دانش پژوه، منوچهر (1382). ملمعات و مثلثات یا اشعار دو زبانه و سه زبانه». نشریه زبان و ادبیات. شماره17: 32-48.

- سجادی، سيد ضياءالدين (1362). ملمع و بررسی آن. ماهنامه تحقیقات ایرانی (آینده). سال نهم. شماره5. 336-346.

- شیخ احمدی، احمد (1378). نگاهی به ملمع‌های شاعران سده‌ی ششم و تأثیر این اشعار در ملمع‌های شاعران سبک‌های عراقی. مجموعه مقالات پنجمین همایش سالانه زبان و ادبیات فارسی( دانشگاه هرمزگان). هرمزگان: انتشارات دانشگاه هرمزگان. 75-82.

- طلوعي، عبدالله (1371) تحقيق و بررسي در اشعار ملمع. پايان نامه دكتري، رشته زبان و ادبيات فارسي، دانشكده ادبيات و علوم انساني. دانشگاه تهران. دانشگاه تهران.

- قهرمانی مقبل، علي اصغر (1390). فنّ الملمع: حلقة الوصل بین الشعرَین الفارسی و العربی. مجلة دراسات فی اللغة العربیة و آدابها. شماره 6. 77-100.

- موسي، احمد (1388) الملمعات في الشعر الفارسي. الدراسات الادبية. شماره پياپي 67 و 68 و 69. 373- 400.

- موسي، احمد (1381) پارسي گويان عربي سرا از آغاز تا عبدالرحمن جامي( معرفي و شرح اشعار عربي آنان). پايان نامه دكتري، رشته زبان و ادبيات فارسي، دانشكده ادبيات و علوم انساني. دانشگاه تهران.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.